“Nhân nào quả ấy” dưới góc nhìn khoa học

26/09/2016 - 01:13

 

Dạy con như thế nào, tính cách ta như thế nào, ta sống thế nào, ta đối xử với mọi người thế nào (nhân)… thường tạo ra những đứa con, những học trò, thường được người khác đối xử lại (quả) tương ứng. Đương nhiên cũng xảy ra vài trường hợp “cha làm thầy- con đốt sách”, đứa trẻ được sống trong môi trường tốt nhưng lớn lên không ra gì… nhưng điều đó hiếm xảy ra, không phổ biến, Ngoài ra, còn có trường hợp dù có môi trường tốt, nhưng đứa trẻ không tiếp thu môi trường đó, không rèn mà lười, trốn học, cha mẹ không theo dõi con, chăm sóc con, hoặc nuông chiều con… nên lớn lên con có tính cách, kết quả kém. 

Nếu cha mẹ bất lương, kiếm nhiều tiền bất minh, lo lót, chạy chọt, nâng đỡ từ A đến Z cho con…(nhân) con cái thường sẽ không quý tiền, phung phí, không tôn trọng cha mẹ, không biết tự làm mà chỉ nhờ vả, dễ hư hỏng (quả)...
 
Đối diện nhà tôi có gia đình có đứa trẻ sáng nào cũng làm xóm dậy sớm vì nó khóc to, không chịu đi học. Ba của bé đi làm, mẹ của bé ở nhà lo cho hai đứa con nên không “cấp thiết” phải gởi bé đi nhà trẻ. Vậy nên cô ấy có khi kiên quyết đưa con đi học, có hôm chiều ý cho bé ở nhà…Việc cô ấy làm rất tai hại, đã không tạo cho bé tính nề nếp, kỷ luật rất cần cho đi học và đi làm sau này. Dạy con cần nhẹ nhàng dịu dàng nhưng kiên quyết. Nuông chiều con mà không uốn nắn tính xấu, vô kỷ luật, ham chơi của con sẽ cho ra kết quả thường là trẻ lớn lên vẫn giữ nhiều tính xấu, rất dễ nhiễm và dễ quen như lười, ham chơi… và không rèn được những tính tốt như tự lập, cố gắng, vượt khó, tự trọng.  Nhiều cha mẹ chỉ biết trách con hư mà không nghĩ rằng chính mình đã góp phần rất lớn hình thành nhân cách của con. Vẫn biết nhà trường, xã hội góp phần rất lớn và giáo dục, nhưng gia đình vẫn có vai trò quan trọng nhất. 
 
Cách sống của cha mẹ cũng tác động rất lớn đến con cái. Tôi có người quen suốt ngày bê tha uống rượu say, vợ chồng cãi nhau dữ dội, ông nói gà bà nói vịt. Cả hai đứa con trai bị thả lỏng, bỏ học sớm, lại học ba (bắt chước) tính nhậu nhẹt bê tha của ba… Nay cả hai đứa đều đã thanh niên, nhậu nhẹt, tụ tập bạn bè đi chơi thâu đêm suốt sáng, cha mẹ không dạy nổi nữa. 
Người công nhân được sống trong môi trường nông dân lâu đời, lại thêm nghèo khó (nhân) thì thường đa số có ưu điểm (quả) là kiên nhẫn, chịu khó làm việc, tiết kiệm, chịu được khổ cực… Nhưng cũng thường có nhược điểm là khó rèn vào nề nếp do “nhân” là môi trường làm việc tự do, theo mùa, không gấp gáp. Nhược điểm nữa thường thấy là ít sáng tạo, khó nghĩ xa, thường thấy cái lợi trước mắt mà khó thấy cái lợi xa hơn do “nhân” là sống lâu trong môi trường nhỏ bé, công việc đơn giản, quy mô nhỏ, kiến thức hạn chế thiếu sách, thiếu người giỏi quanh mình nông thôn).
 
Thành phần, môi trường, nền giáo dục, nề nếp gia đình, truyền thống gia đình… của một con người là (nhân), tạo ra con người hoàn thiện ngày hôm nay (quả). Các chủ doanh nghiệp, các nhà quản lý thường hiểu điều trên khi sử dụng người. Tuy nhiên, cũng đừng quá nặng nề về nguồn gốc của một ai đó mà vội đánh giá họ là thế này thế khác theo ý kiến chung thường nghe. Ví dụ nghe anh A là người quê tỉnh B thì cứ nghĩ là anh ấy mang các thuộc tính của tỉnh B. Nên nghĩ rằng, cũng có người này người kia, Anh A đâu chỉ ở quê, anh ấy còn đi học, còn sống với người tứ xứ… học nhiều điều mới và thay đổi. 
 
Nguyễn Tấn Mân
Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN