Ăn Tết năm Tý nhớ những cái Tết năm Tý của Bác

20/01/2020 - 10:30

(LĐBD) - Nếu chỉ nói riêng năm Tý thì Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đón Tết Canh Tý 1900, Nhâm Tý 1912, Mậu Tý 1948 và Canh Tý 1960. Nhớ lại những cái Tết năm Tý của Bác, nhớ lại những câu chuyện, lời dạy thấm đẫm tính nhân văn sâu sắc của Bác. Những lời dạy ấy chưa bao giờ cũ, nhất là trong tình hình hiện nay.

1. Khi cụ Nguyễn Sinh Sắc vào Huế học Trường Quốc Tử Giám, cụ đem theo 2 con trai là Nguyễn Sinh Khiêm và Nguyễn Tất Thành. Do đó, Bác Hồ- tức Nguyễn Tất Thành ăn cái Tết năm Tý đầu tiên tại Huế. Ăn Tết năm đó Bác có cha, có mẹ, có anh nhưng thiếu chị gái là Nguyễn Thị Thanh vẫn ở quê nên có lẽ niềm vui không trọn vẹn. Cái Tết năm Tý thứ 2 của Bác là Canh Tý 1900, lúc ấy bác 10 tuổi. Có lẽ đó là cái Tết buồn do chỉ ăn Tết với mẹ ở Huế, do cụ Nguyễn Sinh Sắc đã ra Thanh Hóa làm giám khảo kỳ thi hương và mang theo người con trai cả là Nguyễn Sinh Khiêm. Năm đó cũng là một năm buồn với Người do mẹ của Người là bà Hoàng Thị Loan sinh người con thứ 4 là Nguyễn Sinh Nhuận rồi bà bị bệnh và qua đời ngày 10-2-1901, (22 tháng chạp năm Canh Tý). Bác Hồ của chúng ta phải đứng ra làm chủ tang chôn cất mẹ. 
2. Ngày 5-6-1911 từ Bến Cảng Sài Gòn, anh Nguyễn Tất Thành bắt đầu cuộc hành trình qua 3 đại dương, 4 châu lục, đến gần 30 quốc gia trong suốt 30 năm để tìm đường cứu nước. Tết Nhâm Tý 1912 là cái tết đầu tiên Người ở xa Tổ quốc, đón Tết cổ truyền của dân tộc trên đất Mỹ. Tết Nhâm Tý ở đất khách quê người xa lạ, anh Ba trầm ngâm đón giao thừa một mình trong nhà trọ. Một nhà sử học Mỹ sau này đã viết: Trong khi hầu hết chính khách tham quan Tượng Thần Tự Do đều ghi cảm tưởng ca ngợi... thì Nguyễn Tất Thành, năm 1912 khi thăm tượng Nữ Thần Tự Do lại ghi: “Ánh sáng trên đầu Thần Tự Do tỏa rộng khắp trời xanh, còn dưới chân Tượng Thần Tự Do thì người da đen đang bị chà đạp. Bao giờ người da đen được bình đẳng với người da trắng? Bao giờ có sự bình đẳng giữa các dân tộc? Và bao giờ người phụ nữ được bình đẳng với nam giới?”. Trong Bản tuyên ngôn độc lập 1945, Bác viết: “...Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được...”. nhưng lời này được Bác trích trong Bản Tuyên ngôn Độc lập của nước Mỹ, mà Người đã đọc từ mùa Xuân Nhâm Tý ấy...
3. Ngày 30-6-1923, Nguyễn Ái Quốc sang nước Nga Xô Viết. Trước đó, khi ở Pháp, Bác đã đọc Luận cương về các vấn đề dân tộc thuộc địa của Lênin và Bác đã hoàn toàn tin theo Lênin, đi theo con đường của Lênin vĩ đại. Nguyễn Ái Quốc sống tại Nga lần thứ nhất từ tháng 6-1923 cho đến khoảng cuối tháng 9-1924 thì đi Quảng Châu (Trung Quốc)…Vậy là, cái tết năm Tý thứ 3 trong cuộc đời, Bác ăn Tết tại Liên Xô. Cũng năm ấy, ngày 24-01-1924, tức ngày 19 tháng chạp, Lênin từ trần. Đây là điều ân hận của Nguyễn Ái Quốc khi chưa có dịp gặp Lênin khi Người còn sống. Mùa xuân năm 1924, Nguyễn Ái Quốc đã viết “Báo cáo về Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ”. Trong tác phẩm này, Nguyễn Ái Quốc đã đưa ra một luận điểm nổi tiếng: “Chủ nghĩa Mác hình thành trên cơ sở của phương Tây, mà phương Tây không phải là toàn thế giới”. Người nêu quan điểm, phải vận dụng sáng tạo, bổ sung và phát triển chủ nghĩa Mác phù hợp với mỗi nước, và bổ sung chủ nghĩa dân tộc vào chủ nghĩa Mác.
4. Năm 1948, Bác cùng Chính phủ đón Tết Mậu Tý tại Căn cứ Việt Bắc. Ngày 7-2-1948 (tức 28 Tết), tại Khuôn Tát, xã Phú Đình, Định Hóa, Thái Nguyên, bác chủ trì một cuộc họp lớn với Thường trực Quốc hội, Hội đồng Chính phủ, Thường vụ Trung ương Đảng, Bộ Tổng chỉ huy... và liên hoan Tất niên. Tại cuộc gặp mặt thân mật này, Trưởng ban thường trực Quốc hội (tức Chủ tịch Quốc hội) Bùi Bằng Đoàn, cựu Thượng thư Bộ Hình triều Nguyễn đã đọc bài thơ họa lại bài thơ mà Bác đã tặng cụ bằng chữ Hán, còn Bác thì dịch ra tiếng Việt cho mọi người cùng nghe. Cụ Phan Kế Toại, cựu Khâm sai Đại thần Bắc Bộ của Chính phủ Trần Trọng Kim, đương kim Bộ trưởng Nội vụ đã đọc bài thơ mà cụ Hồ gửi cụ Bùi. 
5. Giao thừa Tết năm Canh Tý 1960 là một kỷ niệm sâu sắc về tư tưởng của Bác. Năm đó Bác đến thăm bất ngờ gia đình chị Tin- một người quá nghèo. Ngày 30 Tết mà chị Tin vẫn phải đi gánh nước thuê, đổi gạo để sáng mồng một Tết có cơm ăn cho bốn đứa con, chồng chị Tin là công nhân khuân vác đã mất cách đó bốn năm. Khi Bác vào thăm nhà chị Tin, đêm 30 tết, trên bàn thờ là một tấm gỗ mục chỉ có một nải chuối xanh và một nén hương. Bốn đứa nhỏ, đứa lớn nhất mới 10 tuổi đang ngồi chia nhau một gói kẹo. Bác đã nói với những người phục vụ, bảo vệ đi cùng: Đúng là Ba mươi Tết mà không có Tết. Vậy còn bao nhiêu gia đình như thế này ở khắp mọi miền đất nước? Cứ ngồi nghe báo cáo thì đâu cũng là no ấm, tươi vui... 
Về đến nhà, mọi người đang chờ Bác đón Giao thừa thấy Bác không vui thì hỏi. Bác kể lại hoàn cảnh chị Tin và nói: “Ta có chính quyền trong tay, nhưng chính quyền đó chưa thực sự là do dân, vì dân. Một số lãnh đạo quan liêu và nặng về hình thức, không chịu đi sâu, đi sát quần chúng, phục vụ quần chúng chưa tốt. Nếu chúng ta chỉ nghe báo cáo của họ thì sẽ không bao giờ nắm được chính xác tình hình để có chủ trương, nghị quyết đúng đắn. Đảng quan liêu, Chính quyền quan liêu thực sự là một nguy cơ đối với đất nước chúng ta”.
Tết năm Canh Tý 1960 cũng là cái Tết đón năm mới với nhiều sự kiện đặc biệt, trong đó có sự kiện kỷ niệm 30 năm thành lập Đảng, mừng 15 năm ra đời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tết năm ấy, Bác Hồ đi trồng cây tại Công viên Hồ Bảy mẫu, đến thăm và chúc Tết bà con Nhân dân ở rất nhiều địa phương. Bắt đầu từ đó đến nay và mãi mãi về sau, Bác Hồ cho chúng ta những mùa Xuân có ý nghĩa nhân văn: Cứ mỗi dịp Tết đến, xuân về, đất nước, Nhân dân ta lại nô nức thực hiện “Tết trồng cây” mừng Xuân, ơn  Đảng, mừng Đất nước đổi mới, và là để đền ơn trả nghĩa công lao Bác Hồ đã cho ta “mùa Xuân là Tết trồng cây, làm cho đất nước càng ngày càng Xuân”.

Vũ Trung Kiên  (tổng hợp)

 

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN