Bảo hiểm xã hội: Giải pháp nào để hạn chế tình trạng nợ xấu, quá hạn?

26/08/2015 - 08:01

1. Thực trạng nợ xấu bảo hiểm xã hội:
Tính đến tháng 06/2015, trên địa bàn tỉnh Bình Dương có 624 doanh nghiệp nợ xấu quá hạn BHXH, BHYT, BHTN từ 3 tháng trở lên với số tiền trên 245 tỷ đồng, trong đó có công ty TNHH Diễn Viên.
Công ty TNHH Diễn Viên có địa chỉ tại khu phố 6, phường An Phú, thị xã Thuận An; Vốn đầu tư Hàn Quốc. Gia công hàng may mặc; Công ty bắt đầu hoạt động từ tháng 5/2008, Ông Kim Jae Seon là người đại diện theo pháp luật của Công ty. Đến tháng 8/2014, công ty ngưng hoạt động hoàn toàn, công ty còn 611 lao động đóng BHXH với tổng số tiền nợ khoảng 13,5 tỷ đồng; cơ quan BHXH đã thu về 1.845 sổ BHXH, trong đó cơ quan BHXH thực hiện chốt sổ BHXH đến tháng đã đóng tiền (5/2013) cho 1.704 trường hợp và có 1.524 trường hợp người lao động có thời gian tham gia BHXH, BHTN từ 6/2013 về sau nhưng chưa được bảo lưu (do đơn vị nợ BHXH, BHYT, BHTN từ 6/2013); Về chế độ ốm đau, thai sản có khoảng 219 người với số tiền 1.170.307.780 đồng chưa được thanh toán, trong đó số đã được cơ quan BHXH duyệt chi nhưng Công ty chưa thanh toán cho người lao động là hơn 32 triệu đồng. Từ 14/7/2014 Ông Kim Jae Seon đã đóng tài khoản của Công ty tại Ngân hàng Shinhan. Toàn bộ tài sản, máy móc, thiết bị (trừ nhà xưởng đi thuê) đã được Ông Kim Jae Seon chuyển nhượng cho bà Đỗ Thúy Loan– Giám đốc Công ty TNHH Liêm Trinh với số tiền 5,6 tỷ đồng. Ông Nguyễn Văn Chí được Ông Kim Jae Seon bổ nhiệm giữ chức vụ Giám đốc Tài chính- Hành chính Nhân sự từ ngày 27/5/2014 và hiện ông Chí đang là người quản lý còn lại của công ty. Theo ông Chí thì hiện nay Công ty có các khoản nợ như sau: nợ thuế 11 tỷ, nợ cơ quan BHXH là 13,5 tỷ (nợ từ tháng 6/2013), nợ kinh phí công đoàn...
Về phía Công ty TNHH Liêm Trinh- là công ty đã tiếp quản hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty TNHH Diễn Viên kể từ ngày 26/8/2014 thành lập theo Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bình Dương cấp ngày 28/5/2014. Hiện nay, số lao động đang làm việc cho Công ty TNHH Liêm Trinh là 800 người, trong đó 611 người là lao động cũ của Công ty TNHH Diễn Viên được ký mới hợp đồng lao động, số còn lại là do Công ty TNHH Liêm Trinh tuyển mới.
Ngày 04/9/2014 tập thể công nhân có đơn phản ảnh Ban giám đốc Công ty TNHH Diễn Viên đã bán tài sản cho Công ty TNHH Liêm Trinh để có tiền trả lương tháng 5 và 6/2014 cho công nhân và kiến nghị các ngành chức năng xác định tình trạng pháp lý của Cty TNHH Diễn Viên là phá sản hay chủ bỏ trốn để giải quyết kịp thời chế độ, chính sách về BHXH cho công nhân.
Qua làm việc giữa BHXH tỉnh với đại diện công ty TNHH Liêm Trinh được biết, công ty TNHH Diễn Viên đã bán tất cả tài sản cho công ty TNHH Liêm Trinh. Do đó công ty TNHH Liêm Trinh chỉ chịu trách nhiệm thanh toán tiền BHXH cho người lao động làm việc cho công ty TNHH Liêm Trinh từ tháng 9/2014 trở về sau, còn các khoản nợ trước đó do công ty TNHH Diễn Viên có trách nhiệm thanh toán.
2. Thực hiện các thủ tục hành chính, quản lý nhà nước:
Từ những nguyên nhân trên, Các ngành chức năng: Sở LĐ-TB&XH, LĐLĐ tỉnh, UBND thị xã Thuận An họp thống nhất đề nghị BHXH tỉnh khởi kiện công ty TNHH Diễn Viên, hành vi nợ BHXH từ tháng 6/2013 đến tháng 8/2014 với số tiền khoảng 13,5 tỷ đồng; BHXH tỉnh đã có Công văn số 3628/BHXH-HCTH ngày 08/9/2014 kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các ngành chức năng phối hợp giải quyết. UBND tỉnh Bình Dương đã có công văn chỉ đạo các ngành phối hợp, theo đó:
- Đề nghị Bảo hiểm xã hội tỉnh căn cứ tình hình thực hiện các chế độ chính sách đối với người lao động của công ty TNHH Diễn Viên và đối chiếu các quy định pháp luật hiện hành để kịp thời xử lý các chế độ có liên quan đến việc chi trả BHXH cho người lao động đồng thời giải quyết các vấn đề phát sinh khác đúng quy định.
- Giao Sở Ngoại vụ chủ trì, phối hợp Sở Lao động- Thương binh và Xã hội và các ngành có liên quan làm việc với Tổng Lãnh sự quán Hàn Quốc và Hiệp hội Đầu tư Hàn Quốc để thông báo cho ông Kim Jae Seon (người đại diện theo pháp luật của Cty Diễn Viên khẩn trương đến làm việc với các ngành chức năng giải quyết trách nhiệm và nghĩa vụ của DN với Nhà nước và các đơn vị, tổ chức, cá nhân có liên quan.
- Giao Ủy ban nhân dân thị xã Thuận An phối hợp các ngành chức năng chỉ đạo tình hình nhằm đảm bảo an ninh trật tự tại địa phương.
Trước đó, Công ty TNHH Diễn Viên đã được công đoàn cơ sở, công đoàn ngành Dệt may Bình Dương nhắc nhở, kiến nghị và BHXH tỉnh trực tiếp đòi nợ nhiều lần, liên ngành do Thanh tra nhà nước tỉnh Bình Dương làm Trưởng đoàn phối hợp Thanh tra Sở Lao động- TBXH, LĐLĐ tỉnh, BHXH tỉnh, UBND thị xã Thuận An đến kiểm tra, thu hồi nợ BHXH năm 2013 và Thanh tra Chính Phủ thanh tra năm 2014 nhưng công ty TNHH Diễn Viên vẫn không khắc phục vi phạm.
Thực trạng vụ việc cho thấy, Công ty TNHH Diễn Viên và Công ty TNHH Liêm Trinh là 02 pháp nhân khác nhau, giao dịch ban đầu 02 doanh nghiệp này là hợp tác nhưng sau đó đến tháng 6 năm 2014 thì Công ty TNHH Diễn Viên đã chính thức bán hết tài sản cho Công ty TNHH Liêm Trinh (mà không phải là sang nhượng doanh nghiệp). Dẫn đến Công ty TNHH Diễn Viên  không còn tài sản để thi hành án. Việc Công ty TNHH Diễn Viên bán tài sản cho Công ty TNHH Liêm Trinh có được công chứng hợp pháp không và bao nhiêu loại tài sản thì các ngành chức năng vẫn chưa biết. Còn tập thể công nhân của công ty TNHH Diễn Viên rơi vào tình thế buộc phải ký hợp đồng lao động mới với công ty TNHH Liêm Trinh (vì mọi chế độ, quyền lợi đối với người lao động từ tháng 8/2014 trở về trước thì Cty TNHH Liêm Trinh không chịu trách nhiệm).
Trước tình hình trên, Liên đoàn Lao động tỉnh đã có báo cáo UBND tỉnh BD và kiến nghị:
- Tiếp tục chỉ đạo Sở Ngoại vụ liên hệ Tổng Lãnh sự quán Hàn Quốc làm việc với nhà đầu tư EQUAL (Hàn Quốc) và ông Kim Jae Seon liên hệ Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Dương để thanh toán các khoản nợ BHXH đã được Tòa án nhân dân thị xã Thuận An ra Quyết định số 06/2014QĐST-LĐ công nhận sự thỏa thuận giữa BHXH tỉnh với Công ty TNHH Diễn Viên, theo đó, Công ty TNHH Diễn Viên  đồng ý trả cho BHXH tỉnh số tiền nợ BHXH từ tháng 6/2013 đến tháng 8/2014 với số tiền là 13.499.220.949 đồng.
- Chỉ đạo các ngành chức năng kiểm tra, rà soát các doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn để sớm phát hiện và xử lý kịp thời đối với số doanh nghiệp bán tài sản hoặc sang nhượng tài sản cho đơn vị, doanh nghiệp khác để không thực hiện nghĩa vụ thanh toán nợ lương, nợ BHXH và các chế độ chính sách có liên quan đến người lao động để đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.
-  Chỉ đạo các ngành chức năng tăng cường công tác thanh, kiểm tra những doanh nghiệp có nợ xấu, nợ quá hạn BHXH để xử lý và xử phạt nghiêm theo quy định của pháp luật Việt Nam.
- Giao trách nhiệm cho BHXH khởi kiện người sử dụng lao động và thực hiện các biện pháp thu hồi nợ hiệu quả đối với những doanh nghiệp đã bị khởi kiện, chây ỳ, cố tình chiếm dụng quỹ BHXH, BHYT, BHTN.
3. Thực hiện các thủ tục tư pháp:
Ngày 09/9/2014, BHXH tỉnh đã gửi đơn khởi kiện Công ty TNHH Diễn Viên ra Tòa án nhân dân thị xã Thuận An. Đến ngày 05/12/2014 Tòa án nhân dân thị xã Thuận An ra Quyết định số 06/2014QĐST-LĐ công nhận sự thỏa thuận giữa BHXH tỉnh với Công ty TNHH Diễn Viên, theo đó, Công ty TNHH Diễn Viên  đồng ý trả cho BHXH tỉnh số tiền nợ BHXH từ tháng 6/2013 đến tháng 8/2014 với số tiền là 13.499.220.949 đồng. Bảo hiểm xã hội tỉnh đã gửi đơn ngày 15/01/2015, yêu cầu thi hành án tại Chi cục Thi hành án thị xã Thuận An và yêu cầu phong tỏa tài khoản được mở tại Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Bank Việt Nam- Chi nhánh Bình Dương.
Ngày 20/01/2015 Chi cục Thi hành án thị xã Thuận An ra Quyết định thi hành án theo đơn yêu cầu và xác minh các điều kiện thi hành án tại Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Bank Việt Nam- Chi nhánh Bình Dương, số dư còn 5.122 đồng Việt Nam không đáng kể để thi hành án, Công ty TNHH Liêm Trinh thì không có nghĩa vụ thi hành án, còn Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bình Dương thì cho biết công ty TNHH Diễn Viên chưa làm thủ tục giải thể doanh nghiệp. Sau khi xác minh xét thấy không đủ điều kiện thi hành án đến ngày 26/3/2015 Chi cục Thi hành án thị xã Thuận An đã trả lại đơn yêu cầu thi hành án cho BHXH tỉnh.
4. Vấn đề được đặt ra?
Một doanh nghiệp FDI mà tài khoản chỉ còn 5.122 đồng thì không hiểu doanh nghiệp đó hoạt động kiểu nào? Còn Chi cục thi hành án trả lại đơn yêu cầu thi hành án cho cơ quan BHXH. Vậy ai giải quyết chế độ BHXH hợp pháp của người lao động? Đề nghị các cơ quan quản lý nhà nước ở địa phương và Trung ương cho ý kiến!
Nếu doanh nghiệp nợ trên 3 tháng và số tiền trên 1 tỷ đồng trở lên thì tổ chức Công đoàn, cơ quan Bảo hiểm xã hội có quyền đề nghị cơ quan công an cấm xuất nhập cảnh người sử dụng lao động được hay không?
Khi doanh nghiệp sang nhượng tài sản mà có dấu hiệu “trốn chạy” nợ BHXH thì trách nhiệm thuộc về cơ quan nào giải quyết?
Không hiểu vì sao các doanh nghiệp thua lỗ, mất vốn… lại không tiến hành các thủ tục phá sản? Đề nghị các cơ quan pháp luật, nhất là Tòa án góp phần trả lời câu hỏi này?
5. Đề xuất một số giải pháp để giải quyết tình trạng nợ xấu bảo hiểm xã hội hiện nay
Thực trạng nợ xấu, nợ quá hạn BHXH trong thời gian tới sẽ còn diễn biến phức tạp, do đó cần thực hiện nhiều giải pháp để hạn chế tình trạng trên, đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành chức năng, chính quyền địa phương:
- Tăng cường phối hợp với Lãnh sự quán, hiệp hội quốc gia có vốn đầu tư doanh nghiệp tại Việt Nam để thông tin kịp thời và hợp tác giải quyết sự cố khi đại diện pháp lý doanh nghiệp không thực hiện các nghĩa vụ về BHXH, nợ lương và quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động hoặc có dấu hiệu trốn khỏi VN.
- Yêu cầu nhà đầu tư và doanh nghiệp có bản cam kết thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trích đóng, không để nợ bảo hiểm xã hội đối với với BHXH.
 - Tăng cường phối hợp giữa cơ quan bảo hiểm xã hội với các ngành chức năng, nhất là với Cơ quan Thuế, (phải có xác nhận của cơ quan BHXH là doanh nghiệp đã đóng bảo hiểm xã hội thì mới đủ yếu tố khấu trừ thuế, vì thực tế cơ quan thuế chỉ cần căn cứ vào khai báo của doanh nghiệp số phải đóng bảo hiểm xã hội để khấu trừ chứ không cần biết là có đóng hay chưa); ngân hàng (để xác minh tài khoản, thực hiện các thủ tục yêu cầu phong tỏa tài khoản doanh nghiệp mở tại ngân hàng)…
- Có quy định cần thiết về điều kiện sang nhượng tài sản doanh nghiệp mà có dấu hiệu “trốn chạy” nợ BHXH và đồng thời kiểm soát chặt chẽ tình trạng doanh nghiệp có dấu hiệu sang nhượng, tẩu tán tài sản nhằm né tránh, “trốn chạy” nợ BHXH, nợ lương và quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động (khi sang nhượng tài sản thì phải ưu tiên giải quyết trước nợ lương, nợ BHXH, các chế độ chính sách đối với người lao động và đồng thời thông báo cho các ngành chức năng được biết).
- Bổ sung dự thảo Bộ luật hình sự (sửa đổi) tội trốn đóng BHXH, xử lý hình sự khi có hành vi hoặc dấu hiệu cố ý phạm tội trốn đóng BHXH.

 Lê Thành Nhơn Đại biểu Quốc hội, Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Bình Dương

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN