Chuyên trang do Phòng khám Đa khoa Quốc tế Vigor Health tài trợ

Bệnh viêm não Nhật Bản

01/10/2019 - 08:52

(LĐBD) - Viêm não Nhật Bản (VNNB) là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây truyền theo đường máu, do virút viêm não Nhật Bản B gây ra. Bệnh gây ra những tổn thương hệ thần kinh khá nghiêm trọng, nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời bệnh sẽ để lại nhiều di chứng, đôi khi gây tử vong. Đáng lo là bệnh này thường gây ra cho trẻ em và có triệu chứng ban đầu cũng là sốt cao, rất giống nhiều bệnh thông thường như cảm, cúm, viêm đường hô hấp...

Chim và lợn là khởi đầu các ổ chứa vi rút VNNB. Dù nhiễm vi rút, song chúng không bị bệnh mà đóng vai trò là kho chứa, duy trì vi rút trong thiên nhiên. Muỗi hút máu của động vật có chứa vi rút, sau đó sẽ truyền vi rút sang người khi chích hút máu người. Đến nay, đây là con đường duy nhất lây nhiễm VNNB. Hiện vẫn chưa ghi nhận ca bệnh nào lây truyền từ người sang người. Tất cả mọi người, mọi lứa tuổi nếu chưa có miễn dịch với vi rút VNNB đều có thể mắc bệnh. Tuy vậy, bệnh VNNB chủ yếu gặp ở trẻ em dưới 15 tuổi (chiếm tỉ lệ trên 90% số trường hợp mắc bệnh) trong đó đa số là trẻ từ 1 - 5 tuổi. Ban đầu, người bệnh có các triệu chứng “giống cảm cúm” như sốt nhẹ, nhức đầu, sổ mũi, run, tiêu chảy, nôn mửa, kém ăn. Sau đó, diễn biến bệnh nặng lên rất nhanh. Người bệnh thường sốt rất cao từ 39 - 40ºC. Trong 1 - 2 ngày sau, người bệnh bị cứng gáy, tăng trương lực cơ, rối loạn sự vận động nhãn cầu, lú lẫn hoặc mất ý thức. Ở một số trẻ nhỏ tuổi, ngoài sốt cao có thể thấy đi ngoài phân lỏng, đau bụng, nôn, vã nhiều mồ hôi, da lúc đỏ, lúc tái, rối loạn nhịp thở, mạch thường nhanh và yếu, hôn mê sâu. Ông Đào Hữu Thân, Phó Trưởng khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Hà Nội cho biết, viêm não Nhật Bản (VNNB) được ghi nhận lần đầu tiên tại Nhật Bản năm 1871 và tại Việt Nam vào năm 1952. Hằng năm, có khoảng 2.000-3.000 trường hợp mắc bệnh, trong đó có nhiều trường hợp tử vong. Tuy nhiên, kể từ năm 1997 đến nay, số ca mắc hằng năm giảm xuống đáng kể, chỉ ghi nhận từ vài chục ca đến tối đa vài trăm ca là nhờ Việt Nam đã sản xuất được vắc xin phòng bệnh VNNB từ năm 1993, sau đó đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng để tiêm cho trẻ em cả nước. Muỗi truyền bệnh VNNB thường có màu nâu, thích sống ở khu vực ao, cánh đồng, có thể bay xa trong bán kính 3km”. Điều đáng nói, bệnh thường khó phát hiện sớm do các triệu chứng ban đầu rất giống với bệnh viêm não hoặc viêm màng não khác. Các triệu chứng lâm sàng rất khó phân biệt giữa các chủng virus nên việc chẩn đoán phải thông qua việc xét nghiệm xác định được virus. Vài ba ngày sau, triệu chứng của bệnh mới rõ hơn như: Sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, đau khớp, cứng gáy, rối loạn phương hướng (loạng choạng, quờ quặng, đờ đẫn), rối loạn ý thức (hôn mê, nói nhảm), liệt. Bệnh diễn biến rất nhanh, bệnh nhân có thể bị co giật, rơi vào hôn mê chỉ sau 3 ngày mắc bệnh. Nhóm trẻ 1-5 tuổi, chiếm khoảng 75% tổng số trẻ mắc bệnh này hằng năm. Bệnh VNNB xảy ra quanh năm, nhưng thường gặp từ tháng 4 đến tháng 10 hằng năm, nhiều nhất là tháng 6 đến tháng 7. 
Phòng, chống VNNB thì biện pháp đặc hiệu là tiêm chủng vắc xin phòng VNNB với 3 liều cơ bản: Mũi 1 tiêm lúc trẻ được 1 tuổi; mũi 2 tiêm sau mũi 1 từ 1 đến 2 tuần; mũi 3 cách mũi 2 là 1 năm. Sau đó, cứ 3 năm tiêm nhắc lại 1 lần cho đến khi trẻ qua 15 tuổi. Hiện nay trên thị trường còn có vắc xin phòng VNNB thế hệ mới hơn có thể tiêm cho trẻ từ đủ 9 tháng tuổi trở lên và số lượng mũi tiêm chỉ cần 1-2 mũi. Phòng, chống muỗi đốt bằng cách ngủ trong mùng, diệt muỗi, không cho trẻ em chơi ở gần chuồng gia súc; xây dựng khu chăn nuôi, chuồng trại ở xa nhà; phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh để hạn chế muỗi có chỗ sinh sản và phát triển. “Khi có dấu hiệu sốt cao, cần phải đưa ngay bệnh nhân đến bệnh viện. Hiện nay, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh này. Tất cả người bệnh VNNB đều phải được điều trị tại bệnh viện. 

Hoàng Chương

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN