Buôn gian bán lận

11/10/2016 - 06:44

 

Hình ảnh nguồn Internet _ và chỉ mang tính minh họa cho bài viết

Kho tàng Cổ tích Việt Nam có truyện “Chiếc cân tiểu li”, xin tóm tắt: Ngày xưa, có nhà nọ buôn bán gian tham, chế ra cái cân cán rỗng đổ thủy ngân bên trong để khi bán thì cân thiếu (cân non), khi mua thì cân dư… (cân già) mà khách hàng không biết. Nhờ làm ăn gian dối, nhà ấy nhanh chóng giàu có vật chất, lại thêm sinh ra được hai đứa con mặt mũi khôi ngô, học hành giỏi nên vợ chồng nhà ấy mãn nguyện tự hào, được người quen khen là gia đình đại phúc. Khi đã mãn nguyện, vợ chồng nhà ấy quyết định bỏ “buôn gian bán lận”, khi đập bỏ cái cân dối lừa thì thấy trong cán cân có cục máu bầm đen. Cả hai vợ chồng đều kinh sợ về việc gian dối của mình nên càng ra sức làm lành tránh dữ, làm từ thiện để sám hối chuộc lỗi... Rồi sau đó cả hai đứa con của họ bỗng lăn ra chết. Hai vợ chồng khóc than thảm thiết buồn đau héo mòn, không thiết ăn uống nghỉ ngơi vì cho rằng tội của họ quá nặng nên dù đã hối cãi ăn năn mà Trời Phật vẫn không tha. Rồi đêm nọ, vợ chồng họ nằm mơ thấy Bụt báo mộng rằng vì họ làm ăn gian dối nên Trời sai hai con quỷ ấy xuống đầu thai làm con để hại gia đình họ. Nay họ đã sám hối, chuộc lỗi nên Trời bắt hai con quỷ ấy về…

Truyện của Trung Hoa về Ngu Phù thời Xuân Thu làm nghề bán sơn cũng với nội dung trên. Ngu Phù đã trộn sơn tốt (nhựa cây sơn) với cao lá sơn (sơn dỏm) để tăng số lượng, thu lợi bất minh. Việc bại lộ, Ngu Phù bị khách hàng tẩy chay, sạt nghiệp phải đi ăn xin, bị người đời khinh rẻ rồi chết trong khốn khó.
Nhân ngày 13/10- Ngày Doanh nhân Việt Nam, ôn lại câu thành ngữ trên để nhắc nhở. Doanh nhân phải làm ăn chân chính, lương thiện, chớ vì ham lời nhanh, lời nhiều mà làm ăn gian dối như  bóc lột nhân công, NLĐ quỵt lương, bớt xén chất lượng bữa ăn, hà khắc… buôn gian bán lận, lừa dối đối tác… tất yếu sẽ bị trừng trị theo cách nào đó.
 
Mở rộng, thành ngữ “buôn gian bán lận” nhắc nhở tất cả mọi người, nhất là những người có quyền quyết định đối với những khoản lợi lớn như tiền, đất đai, việc làm… rồi lợi dụng để  thu lợi bất minh. Nói bình dân dễ hiểu, những người tham nhũng quyền lực để thu lợi bất minh đều là những việc trái đạo đức, không thể giấu mãi với người đời (nhất là khi thông tin phát triển mạnh như ngày nay). Ngẫm, không có gì giấu được người đời?. Chẳng qua mọi người bỏ qua hoặc ngó lơ mà thôi.
Lại có người hỏi, Trời ở đâu ?. Phật ở đâu ?. Chúa ở đâu?... mà sao những kẻ tham lam gian dối đều nhanh giàu, đều được nhiều người trọng vọng khúm núm (bề ngoài) và khối kẻ đã “hạ cánh an toàn”, vui thú điền viên với tài sản do tham nhũng mà có mà không bị pháp luật trừng trị. Xin thưa, Trời- Phật- Chúa- đều là những khái niệm vô hình, những thế lực siêu nhiên tồn tại trong tâm thức, suy nghĩ của con người. Nói ở một góc độ, Trời- Phật- Chúa… là con người được người đời nâng lên ở một tầm mức siêu hình . Những ai làm việc xấu thì chính họ biết, đồng nghiệp biết, rồi ai cũng biết. Kẻ ấy, con cháu kẻ ấy bị dè bỉu chê bai suốt đời, suốt nhiều thế hệ. “Hùm chết để da- Người ta chết để tiếng” là vậy. 
 
Nguyễn Tấn Mân
 
Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN