Cần sớm xây dựng Luật Tiền lương tối thiểu

07/11/2017 - 09:05

Trong buổi làm việc với Đoàn khảo sát của Ban Chỉ đạo Trung ương về cải cách chính sách tiền lương, Bảo hiểm xã hội và ưu đãi người có công với cách mạng, Tổng LĐLĐVN đã đưa ra nhiều kiến nghị, trong đó có kiến nghị Nhà nước nghiên cứu, xây dựng và sớm ban hành Luật Tiền lương tối thiểu.

Trao đổi với phóng viên Báo Lao Động về đề xuất này, ông Ngọ Duy Hiểu - Đại biểu Quốc hội, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng ban Quan hệ lao động Tổng LĐLĐVN - cho biết:

- Ông Ngọ Duy Hiểu: Trong Bộ luật Lao động, vấn đề tiền lương tối thiểu (TLTT) được quy định ở Điều 91. Theo kế hoạch xây dựng các luật để triển khai, thi hành Hiến pháp năm 2013, trong đó có kế hoạch xây dựng Luật về TLTT.

Ngoài ra, theo tư duy thiết kế Bộ luật Lao động và trong suốt quá trình hoàn thiện bộ luật này, chúng ta đã chuyển dần từ một bộ luật lớn, bao trùm thành một bộ luật và các luật chuyên ngành sâu, ví như ta đã tách các chế định tương ứng trong Bộ luật Lao động trước đây thành Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Việc làm, Luật An toàn vệ sinh lao động. Theo lộ trình trên thì sớm muộn chúng ta cũng sẽ có Luật TLTT, Luật Hợp đồng lao động, Luật về thời gian công việc, và cả đình công, tranh chấp lao động.

Trong buổi làm việc với Đoàn khảo sát của Ban Chỉ đạo Trung ương về cải cách chính sách tiền lương, Bảo hiểm xã hội và ưu đãi người có công với cách mạng do Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ làm Trưởng đoàn, Tổng LĐLĐVN đã chính thức đề xuất Chính phủ trình Quốc hội ban hành Luật TLTT.

Hiện nay, quy định về TLTT chỉ nằm trong quy định ở một điều của Bộ luật Lao động, do đó để đảm bảo quyền lợi cho người lao động, chúng ta gặp rất nhiều khó khăn vì thiếu căn cứ, cơ sở pháp lý cụ thể khi thương lượng, đàm phán. Với người lao động, TLTT hết sức quan trọng bởi liên quan trực tiếp đến đời sống của họ. Vì vậy, Tổng LĐLĐVN đề xuất Chính phủ sớm xây dựng Luật TLTT.

Ông Ngọ Duy Hiểu - Đại biểu Quốc hội, Ủy viên Đoàn Chủ tịch, Trưởng ban Quan hệ lao động Tổng LĐLĐVN

Thưa ông, thực tế qua các lần đàm phán lương tối thiểu vùng, Tổng LĐLĐVN thấy phát sinh những điều bất cập gì do quy định về lương tối thiểu vùng chưa đầy đủ?

- Mặc dù chưa có quy định cụ thể trong các văn bản luật, nhưng Hội đồng Tiền lương quốc gia khi đàm phán, thương lượng, biểu quyết mức TLTT đều phải cân nhắc đầy đủ các yếu tố, bao gồm mức sống tối thiểu, mức lương phổ biến trên thị trường lao động, năng suất lao động, khả năng chi trả của doanh nghiệp và duy trì mức độ có việc làm của lực lượng lao động.

Tuy nhiên, thực tế phát sinh rất nhiều bất cập; mỗi lần thương lượng, đàm phán rất vất vả, bởi quy định pháp luật chưa thật sự đầy đủ. Ví dụ, khái niệm nhu cầu sống tối thiểu là một yếu tố động, rất khó xác định chính xác.

Bên cạnh đó, pháp luật chưa quy định các tiêu chí cụ thể để xác định “nhu cầu sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ” cũng như cơ quan có thẩm quyền công bố “nhu cầu sống tối thiểu”.

Hệ lụy của bất cập này dẫn đến tình trạng mỗi năm các cơ quan chức năng khác nhau lại đưa ra những con số khác nhau về “nhu cầu sống tối thiểu” làm cho việc thương lượng, đàm phán về mức lương tối thiểu hằng năm của Hội đồng Tiền lương quốc gia gặp nhiều khó khăn. Rồi khả năng chi trả của doanh nghiệp ra sao, tác động của yếu tố năng suất như thế nào...

Việc xây dựng Luật TLTT không những có lợi cho người lao động mà còn là động lực giúp xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định thông qua cơ chế thương lượng của ba bên: Đại diện người lao động, đại diện chủ sử dụng lao động và Chính phủ. Xuất phát từ góc độ bảo vệ người lao động, chúng tôi thấy cần thiết phải xây dựng Luật TLTT.

Thưa ông, việc xây dựng Luật TLTT mới chỉ là đề xuất, và nếu bắt tay vào xây dựng thì cũng cần phải có lộ trình. Vậy, trước mắt, theo ông, Nhà nước cần làm gì để thúc đẩy việc thực hiện lương tối thiểu của Việt Nam được tốt hơn?

- Trước mắt, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định về TLTT trong Bộ luật Lao động, phải quy định rõ các căn cứ, cơ sở để xác định mức TLTT. Đồng thời, phải quy định các tiêu chí xác định mức sống tối thiểu, cơ quan có thẩm quyền xác định mức sống tối thiểu và thời điểm công bố mức sống tối thiểu, bởi mức sống tối thiểu là căn cứ quan trọng để Hội đồng Tiền lương quốc gia xác định mức TLTT.

Bên cạnh đó, Hội đồng Tiền lương quốc gia cần xác định và công bố lộ trình đến năm 2019, TLTT của người lao động phải đảm bảo mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ.

Ngoài ra, Tổng LĐLĐVN cũng đề nghị Chính phủ bổ sung thành viên Hội đồng Tiền lương quốc gia theo hướng tăng thêm đại diện các bộ, ngành, các chuyên gia để đảm bảo tính khách quan và khoa học như đại diện Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (hai tổ chức đại diện cho lao động nữ và lao động trẻ), một luật sư và một chuyên gia về lao động - tiền lương.

Ngoài việc điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng, Chính phủ cần chỉ đạo việc xây dựng và giám sát thực hiện thang, bảng lương theo Nghị định 49 năm 2013 để người lao động được nâng lương định kỳ, theo năng suất, hiệu quả công việc làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật về tiền lương.

Xin cảm ơn ông!

Mức lương tối thiểu: Là mức thấp nhất trả cho người lao động làm công việc giản đơn nhất, trong điều kiện lao động bình thường và phải bảo đảm nhu cầu sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ. Mức lương tối thiểu được xác định theo tháng, ngày, giờ và được xác lập theo vùng, ngành. Căn cứ vào nhu cầu sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ, điều kiện kinh tế - xã hội và mức tiền lương trên thị trường lao động, Chính phủ công bố mức lương tối thiểu vùng trên cơ sở khuyến nghị của Hội đồng Tiền lương quốc gia.

Mức lương cơ sở: Là lương mà căn cứ vào đó để tính lương trong các bảng lương, mức phụ cấp và thực hiện các chế độ khác,… áp dụng cho cán bộ, công chức, viên chức, người hưởng lương, phụ cấp và người lao động làm việc trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị sự nghiệp từ trung ương đến địa phương. Theo Nghị quyết số 27/2016/QH14 ngày 11.11.2016 của Quốc hội về dự toán ngân sách nhà nước năm 2017, mức lương cơ sở năm 2017 là 1.300.000 đồng.

Trên thế giới hiện nay có tới 193 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Việt Nam công bố mức lương tối thiểu; chỉ rất ít các quốc gia phát triển - nơi năng lực thương lượng của người lao động và doanh nghiệp cân bằng. Mục tiêu của lương tối thiểu để bảo vệ, cải thiện đời sống người lao động, đặc biệt nhóm có thu nhập thấp; bảo đảm cạnh tranh công bằng giữa các doanh nghiệp, không được tạo lợi thế cho hàng hóa, dịch vụ có giá thấp nhờ trả lương dưới mức tối thiểu; giảm thất nghiệp, duy trì tỉ lệ có việc làm cao để hướng tới mục tiêu phát triển lành mạnh của quốc gia.

QUẾ CHI - VŨ HẢI

 

Đề xuất của Tổng LĐLĐVN là rất thiết thực

Ông Cao Xuân Dương - Trưởng ban Chính sách pháp luật, LĐLĐ tỉnh Hưng Yên: Nên có những quy định về lộ trình tăng lương hằng năm

Theo tôi, cần sớm ban hành Luật Tiền lương tối thiểu để có những quy định cụ thể và chi tiết về tiền lương khi mà những quy định hiện nay rất chung chung. Hiện nay việc đàm phán tăng lương tối thiểu hằng năm còn khó khăn và mất nhiều thời gian để đi tới một thỏa thuận chung, vì vậy nên có những quy định về lộ trình tăng lương hằng năm, áp mức lương hằng năm tăng bao nhiêu phần trăm, tăng theo căn cứ nào... Đặc biệt, cần làm rõ thế nào là tiền lương khi hiện nay các quy định vẫn chưa rõ ràng, cả về khái niệm lẫn những khoản có yếu tố lương là chưa sát thực tế. Vì vậy, đề nghị Chính phủ sớm ban hành Luật Tiền lương tối thiểu. VŨ HẢI ghi

Ông Bùi Xuân Mạch - Trưởng ban Chính sách pháp luật, CĐ NNPTNT Việt Nam: Đây là đề xuất rất thiết thực

Việc Tổng LĐLĐVN đề xuất, kiến nghị Chính phủ xây dựng Luật Tiền lương tối thiểu là rất thiết thực. Lâu nay đã có các nghị định của Chính phủ liên quan đến tiền lương tối thiểu vùng nhưng nếu có Luật Tiền lương tối thiểu thì sẽ tốt hơn nhiều. Có Luật Tiền lương tối thiểu sẽ giúp các bên đại diện cho người lao động, đại diện cho người sử dụng lao động và cơ quan quản lý nhà nước có cơ sở để thống nhất cao hơn trong đàm phán thỏa thuận về tiền lương tối thiểu vùng và đỡ phải đàm phán nhiều lần. Tôi cho rằng, Chính phủ cần sớm nghiên cứu, xây dựng và trình Quốc hội thông qua Luật Tiền lương tối thiểu. Người lao động đi làm việc luôn trông vào tiền lương để trang trải đời sống bản thân và gia đình. Luật Tiền lương tối thiểu sẽ rất quan trọng để đảm bảo quyền lợi cơ bản cho họ. XUÂN TRƯỜNG ghi

Ông Nguyễn Hồng Thanh - Chủ tịch LĐLĐ huyện Nậm Nhùn (Lai Châu): Cần sớm xác định và công bố mức sống tối thiểu

Hiện nay vẫn chưa rõ mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ là ở mức nào. Trong khi mức sống tối thiểu là căn cứ quan trọng để xác định mức tiền lương tối thiểu. Tôi tán thành đề xuất, kiến nghị của Tổng LĐLĐVN về việc Chính phủ sớm nghiên cứu, xây dựng Luật Tiền lương tối thiểu, vì đây là điều có lợi cho người lao động nên cần tiến hành ngay. Để nghiên cứu, xây dựng Luật Tiền lương tối thiểu, Hội đồng Tiền lương quốc gia và các cơ quan có thẩm quyền cần khảo sát thật kỹ đời sống, việc làm, thu nhập của người lao động ở từng nơi, từng vùng, từng ngành nghề, phải rõ từng đối tượng để xác định được mức sống tối thiểu, từ đó xây dựng mức lương tối thiểu vùng, Luật Tiền lương tối thiểu sát với thực tế. XUÂN TRƯỜNG ghi

Ông Trần Thanh Hải - Trưởng ban Chính sách pháp luật, LĐLĐ tỉnh Tuyên Quang: Cần quy định thêm mức lương tối thiểu theo giờ, theo lĩnh vực

Luật Tiền lương tối thiểu được ban hành sẽ tăng cơ sở pháp lý cho việc bảo đảm tiền lương, thu nhập, đời sống của người lao động. Luật cần quy định rõ các nội dung như: Mục tiêu của tiền lương tối thiểu; căn cứ, quy chuẩn để xác định mức sống tối thiểu; căn cứ xác định, điều chỉnh mức lương tối thiểu. Ngoài tiền lương tối thiểu theo tháng, theo vùng như hiện nay thì cần quy định thêm mức lương tối thiểu theo giờ, theo lĩnh vực... để phù hợp với tình hình thực tế. VŨ HẢI ghi 

                                                                                                             Theo Báo Lao Động

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN