Chất lượng nhân lực thấp, rào cản của lao động VN

20/09/2015 - 03:27

Chất lượng nhân lực thấp
Theo nhiều chuyên gia, khi gia nhập AEC, LĐ Việt Nam có lợi thế trẻ, khéo tay, làm việc chăm chỉ, cần cù, chịu khó học hỏi, giá rẻ…nhưng nhược điểm lớn nhất là kém về kỷ luật LĐ, kỹ năng sống, trình độ chuyên môn, ngoại ngữ.
Ông Trần Anh Tuấn, quyền Giám đốc Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường LĐ TP.HCM cho biết: “Thực trạng thị trường LĐ nước ta có nghịch lý là thừa LĐ (số lượng), nhưng lại thiếu chất lượng, thiếu nhân lực có trình độ cao cho những ngành nghề nằm trong định hướng phát triển”.
Theo Bộ LĐ- TB& XH, hiện nay số LĐ của VN đã qua đào tạo nghề tất cả các loại hình từ 3 tháng trở lên, hoặc do doanh nghiệp (DN) sau tuyển dụng đào tạo lại, chỉ  chiếm khoảng 34% tổng số LĐ cả nước.
Theo bảng xếp hạng của Ngân hàng Thế giới (WB), VN đang thiếu LĐ có trình độ tay nghề, thiếu công nhân kỹ thuật bậc cao. Nếu lấy thang điểm là 10 thì chất lượng nhân lực của VN chỉ đạt 3,79 điểm, xếp thứ 11/12 nước châu Á tham gia xếp hạng. Hàn Quốc đạt 6,91 điểm; Ấn Độ đạt 5,76 điểm; Malaysia đạt 5,59 điểm... Do chất lượng LĐ thấp nên năng suất LĐ của VN thuộc nhóm thấp ở châu Á - Thái Bình Dương. Đáng lo nhất là nếu giai đoạn 2002 - 2007, năng suất LĐ Việt Nam tăng trung bình 5,2% mỗi năm, thì sau khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008, tốc độ này chỉ còn 3,3%/năm.
Chất lượng thấp là rào cản lớn nhất
Ông Trần Anh Tuấn nói, khi Việt Nam gia nhập AEC, thị trường LĐ mở cửa, những điểm yếu về chất lượng là những trở ngại lớn nhất của LĐ Việt Nam. Khảo sát của ILO (Tổ chức LĐ quốc tế) các DN trong khối AEC cho thấy: Gần 50% DN cho biết, NLĐ tốt nghiệp phổ thông tại VN không có được kỹ năng DN cần. Cử nhân tốt nghiệp đại học cũng có một số kỹ năng có ích nhưng cũng chưa đáp ứng được nhu cầu của DN cả về số lượng và chất lượng... Các DN cũng nói, bằng cấp cao không phải là yếu tố quyết định mà chuyên môn, kiến thức, kỹ năng phù hợp với yêu cầu của DN mới là yếu tố chính để DN tuyển dụng.
Ngân hàng Thế giới cũng nhận định, LĐ Việt Nam khi hội nhập quốc tế thì trở ngại lớn nhất là mức độ lành nghề, sự chuyên sâu kỹ thuật, khả năng giao tiếp.
Theo ông Trần Anh Tuấn, nguyên nhân chủ yếu của hiện trạng chất lượng LĐ Việt Nam thấp là do ngành giáo dục đào tạo còn hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu thị trường LĐ và nhu cầu của người học, chưa theo kịp tốc độ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Giáo dục đào tạo VN còn xa rời thực tế, chạy theo số lượng, chạy theo lợi nhuận, đào tạo mà không chịu trách nhiệm về tương lai việc làm của người học. Mặt khác, hệ thống quản lý, quy hoạch LĐ ở cấp vĩ mô còn nhiều hạn chế như về thông tin thị trường LĐ chưa có cái nhìn tổng thể, chưa đáp ứng được nhu cầu của các đối tác mà trong đó quan trọng nhất là nhu cầu của các DN sử dụng LĐ. Hệ thống chỉ tiêu về thị trường LĐ tuy đã ban hành nhưng chưa hoàn thiện, chưa đầy đủ, thiếu thống nhất và khó so sánh quốc tế. Do vậy, chưa đánh giá được hiện trạng của cung - cầu LĐ…Ngoài ra, hạn chế về nhân lực của VN còn do xuất phát điểm của nền kinh tế VN là nông nghiệp. Khoảng 45% LĐ nông nghiệp hầu như chưa qua đào tạo.
Ông Tống Hải Nam, Phó Cục trưởng Cục Quản lý LĐ ngoài nước (Bộ LĐ-TBXH) nói: Thời gian tới, nhu cầu về LĐ chất lượng cao của thế giới rất dồi dào, cánh cửa làm việc nước ngoài luôn rộng mở. Vấn đề là LĐ VN chưa đáp ứng được các yêu cầu của nhà tuyển dụng. Ông Trần Anh Tuấn cũng nhấn mạnh, VN phải thẳng thắn nhìn nhận các yếu kém về nhân lực để khắc phục. Nếu nhân lực VN không nhanh chóng phát triển kịp với thời đại thì không chỉ khó ra nước ngoài làm việc mà còn phải chấp nhận giữ các vị trí lao động phổ thông giản đơn ngay tại VN, nhường các vị trí chuyên môn cao, thu nhập cao cho LĐ nước ngoài.

 Tấn Mân
 

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN