Chuyên gia nói gì về chất lượng lao động?

28/09/2015 - 10:00

Chưa định hướng được nghề
Thứ trưởng Bộ GD - ĐT Bùi Văn Ga nói: Một trong các nguyên nhân chủ yếu gây nên chất lượng LĐ thấp là do thiếu định hướng nghề nghiệp ngay từ đầu, công tác hướng nghiệp trong trường phổ thông còn yếu. Đồng quan điểm, ông Nguyễn Lộc, Viện Khoa học Giáo dục VN nhận xét, trong các tài liệu giáo dục hướng nghiệp chỉ đề cập đến một số ít nghề phổ biến trong hàng trăm nghề nghiệp hiện nay.
Ông Phạm Huy Cường, giảng viên ĐH KHXH& NV ĐH Quốc gia Hà Nội cũng nói, 70%  sinh viên chưa có một định hướng cụ thể nào cho nghề nghiệp của họ. Nhiều sinh viên ngay từ khi lựa chọn ngành học và trong quá trình học tập cũng không có định hướng cụ thể. Rất nhiều SV đi học đại học là do “cần có bằng đại học”.
Thạc sĩ Trần Đình Lý, GĐ Trung tâm Hỗ trợ sinh viên và Quan hệ DN Trường ĐH Nông Lâm TPHCM cho biết: Chuyện không ăn khớp giữa nhân lực được đào tạo và nhu cầu thị trường LĐ ở Việt Nam hiện nay rất lớn và mang tính hệ thống. Hiện có rất nhiều ngành nghề đang được rao tuyển với số lượng rất lớn nhưng lại không đủ, do sinh viên không học, vì họ không biết nhu cầu này ngay từ đầu.
Lao động chưa được chăm sóc tốt
Mới đây, tại buổi tọa đàm “Giải bài toán nhân lực” do Báo NLĐ tổ chức, ông Trần Văn Hải, Hiệu trưởng Trường Trung cấp nghề Kỹ thuật Công nghệ Hùng Vương đã nói:  Một trong những nguyên nhân quan trọng làm cho chất lượng LĐ kém là do đãi ngộ, thu nhập của NLĐ quá kém, dẫn đến NLĐ không có động lực phát triển. Nếu chăm lo NLĐ không tốt kéo dài thì sẽ hình thành tâm lý chung của xã hội là “ăn xổi ở thì”, sống tạm bợ, lười học tập. Ngay khi đang đi học, NLĐ khi nhìn thấy nhiều “tấm gương thất nghiệp”, từ từ thấm vào tâm trí sẽ sinh ra suy nghĩ “học nhiều cũng vậy” rồi chán học, hình thành một nhóm HS cá biệt không cố gắng, đi học vì bị bắt buộc...
Ông Nguyễn Tấn Định, Phó trưởng BQL các KCX-KCN TPHCM cho rằng: Điều kiện làm việc, điều kiện sống của đại đa số NLĐ- công nhân hiện nay là rất kém, từ chỗ ở sinh hoạt, cho đến giải trí, ăn uống, khám chữa bệnh... tại các KCN, gần như toàn bộ diện tích đất cho thuê là dành cho sản xuất, không có đất để xây dựng các công trình công ích phục vụ công nhân (CN) như nhà trẻ, ký túc xá, khu vui chơi…Khoảng 70% LĐ trong các KCN là LĐ nhập cư, trong khi rất hiếm DN có ký túc xá nên hầu hết CN phải thuê nhà trọ ở ngoài chật chội, nóng bức, vừa tốn tiền nhà trọ vừa đi làm thì xa...nên chất lượng làm việc bị giảm.
Bà Nguyễn Thị Lan Hương, Viện trưởng KHXH, Bộ LĐTB& XH nêu 4 nguyên nhân gây nên thực trạng chất lượng, năng suất của LĐ Việt Nam thấp. Thứ nhất, do bất cập về đào tạo nên hiện tỷ lệ LĐ Việt Nam đã qua đào tạo có bằng cấp chưa đến 20%, trong khi của Singapore là gần 80%. Thứ hai, công nghệ chủ yếu của VN hiện ở trình độ thấp, lạc hậu, lại tốn nhiều điện, tốn nhiều nhân công làm cho giá thành chi phí (tiền công, tiền dầu, tiền điện…) đều cao hơn thế giới. Thứ ba, trình độ quản lý LĐ của VN kém. Người quản lý không giỏi nên không sử dụng được người giỏi. Còn có nhiều DN, nhất là DN Nhà nước tuyển người không dựa trên năng lực mà dựa trên các tiêu chí khác một cách chủ quan. Nguyên nhân thứ tư là sự luân chuyển LĐ tại VN rất cao (cũng do lương thấp), làm cho LĐ không kịp rành nghề, chưa được đào tạo đã bỏ đi.
Chất lượng, năng suất, thu nhập, đãi ngộ là một vòng tròn lẩn quẩn, liên quan và kéo theo nhau. Nhân lực thấp dẫn đến năng suất thấp, thu nhập thấp và ngược lại. NLĐ thiếu vật chất lẫn tinh thần để tái tạo sức LĐ. Thiếu giải trí lành mạnh kéo theo một hệ lụy nguy hại khác là nữ CN “chỉ biết xem phim, còn nam CN thì tụ tập bài bạc, nhậu nhẹt” dẫn đến dễ sinh tệ nạn, đánh nhau, có thai ngoài ý muốn…

Hoàng Lan

 

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN