Đình công xảy ra vì... "chúa chổm"

31/08/2015 - 08:37


Nhiều doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội, ảnh hưởng đến quyền lợi của NLĐ (ảnh minh họa)
 

Ngày càng nhiều… “chúa chổm”
Thời gian qua, vấn đề nợ hoặc trốn đóng bảo hiểm xã hội cho NLĐ tại nhiều doanh nghiệp đang là vấn đề gây nhức nhối không chỉ trên địa bàn Bình Dương mà còn xảy ra ở nhiều tỉnh thành trong cả nước.
Theo cơ quan Bảo hiểm Xã hội tỉnh Bình Dương, tính đến tháng 6/2015, trên địa bàn tỉnh có 624 doanh nghiệp nợ xấu quá hạn BHXH, BHYT, BHTN từ 3 tháng trở lên với số tiền trên 245 tỷ đồng. Có doanh nghiệp FDI nợ BHXH đến hàng chục tỷ đồng nhưng người chủ đã tẩu tán tài sản và trốn về nước (điển hình như công ty Diễn Viên)... dẫn đến tình trạng tiền lương của NLĐ mà doanh nghiệp này nợ thì tỉnh phải gánh chịu; còn NLĐ sẽ chịu thiệt về khoản BHXH.
Đời sống của NLĐ vốn đã khó khăn, giờ đây khi “chúa chổm” xuất hiện ngày càng nhiều đã khiến hàng ngàn lao động mất quyền lợi. Chính vì vậy nhiều cuộc TCLĐTT, đình công đã xảy ra trong thời gian qua đa phần là do vấn đề nợ BHXH.
Đơn cử như cuộc TCLĐTT xảy ra trong 3 ngày (25/6 -27/6) với sự tham gia của khoảng 1.200 CNLĐ tại công ty TNHH Dae Kwang Apparel (Hàn Quốc, KCN Bình Đường). Theo tìm hiểu của chúng tôi, nguyên nhân xảy ra vụ việc là do Công ty không đóng BHXH, BHYT, BHTN và không thanh toán các chế độ về bảo hiểm cho NLĐ của tháng 3, 4, 5 năm 2015 nhưng vẫn trừ BHXH hàng tháng của NLĐ, dẫn đến người lao động không đồng ý và yêu cầu công ty giải quyết các chế độ về bảo hiểm đúng theo quy định.
Một cuộc TCLĐTT khác xảy ra tại công ty TNHH United Mechanical Việt Nam (Đài Loan) trong vòng 5 ngày (2/6- 7/6/2015) cũng có nguyên nhân liên quan đến vấn đề bảo hiểm. Qua tìm hiểu của phóng viên, vụ việc xảy ra với sự tham gia của gần 180 lao động. Nguyên nhân là do công ty không ký tiếp hợp đồng lao động với NLĐ đã quá thời gian thử việc từ 02 đến 03 tháng và không ký hợp đồng lao động đối với công nhân đã hết hạn hợp đồng từ 5 đến 7 tháng. Chưa điều chỉnh lương và xét nâng lương cho NLĐ ký hợp đồng không xác định thời hạn. Không đóng BHXH dẫn đến không có thẻ BHYT cho toàn bộ công nhân đi khám bệnh.
Ngoài hai vụ TCLĐTT kể trên thì một số vụ việc xảy ra trên địa bàn tỉnh còn do những nguyên nhân khác như doanh nghiệp tổ chức làm thêm giờ nhiều; thưởng tết ít; chủ quản có thái độ không tốt với công nhân; Bữa ăn kém chất lượng và nhà ăn xuống cấp không đảm bảo vệ sinh; chậm phát đồng phục cho công nhân; nghỉ ốm nhưng chưa được doanh nghiệp giải quyết phép thỏa đáng…
Có nên “hình sự hóa” để tăng tính răn đe?
Việc doanh nghiệp chậm đóng, nợ đọng BHXH của NLĐ đã và đang làm đau đầu các cơ quan chức năng và trở thành gánh nặng không chỉ cho ngành Bảo hiểm xã hội mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, quyền lợi của NLĐ cũng như các vấn đề về an sinh xã hội.
Để giải quyết tình trạng này, ngành Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Dương cũng đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm thu được tiền nợ BHXH của các doanh nghiệp, đồng thời giải quyết linh động các vấn đề liên quan đến Bảo hiểm của NLĐ trên tinh thần “vì quyền và lợi ích hợp pháp của NLĐ”.
Giám đốc Bảo hiểm xã hội tỉnh Bình Dương Bùi Hữu Phong cho biết: “Bảo hiểm xã hội tỉnh đã lập phòng thanh tra nhằm thanh tra chuyên ngành về vấn đề này”.
Cũng trong thời gian qua, để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của NLĐ, các cấp công đoàn tỉnh Bình Dương đã kiến nghị nhiều giải pháp đến các cơ quan chức năng. Theo Chủ tịch LĐLĐ tỉnh BD Lê Thành Nhơn: “Các cơ quan chức năng cần tăng cường phối hợp với lãnh sự quán, Hiệp hội quốc gia có vốn đầu tư doanh nghiệp tại Việt Nam để thông tin kịp thời và hợp tác giải quyết sự cố khi đại diện pháp lý doanh nghiệp không thực hiện các nghĩa vụ về BHXH, nợ lương của NLĐ hoặc có dấu hiệu trốn khỏi Việt Nam. Yêu cầu nhà đầu tư và doanh nghiệp có bản cam kết thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trích đóng, không để nợ bảo hiểm xã hội đối với với cơ quan BHXH. Cần Bổ sung dự thảo Bộ luật hình sự (sửa đổi) tội trốn đóng BHXH, xử lý hình sự khi có hành vi hoặc dấu hiệu cố ý phạm tội trốn đóng BHXH…”
Cũng theo ông Lê Thành Nhơn: “Cần có quy định về điều kiện sang nhượng tài sản doanh nghiệp mà có dấu hiệu “trốn chạy” nợ BHXH, đồng thời kiểm soát chặt chẽ tình trạng doanh nghiệp có dấu hiệu sang nhượng, tẩu tán tài sản nhằm né tránh, “trốn chạy” nợ BHXH, nợ lương của người lao động. Khi sang nhượng tài sản thì phải ưu tiên giải quyết trước nợ lương, nợ BHXH, các chế độ chính sách đối với NLĐ, đồng thời thông báo cho các ngành chức năng được biết.
Nhiều ý kiến cho rằng cần hoàn thiện cơ chế pháp lý để xử lý các hiện tượng nợ đọng, trốn BHXH. Và có thể nên “hình sự hóa” để tăng tính răn đe?.
Việc doanh nghiệp nợ như “chúa chổm” chưa biết đến bao giờ mới được giải quyết nhưng rõ ràng nó đã và đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của NLĐ. Từ những cuộc TCLĐTT, đình công xảy ra thời gian qua cho thấy để xây dựng tốt mối quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ thì doanh nghiệp đóng vai trò quyết định. Và chỉ khi nào quyền lợi của NLĐ được đảm bảo thì mới mong những cuộc TCLĐTT, đình công tự phát không còn diễn ra.

Nguyễn Hoàng

 

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN