Dịch bệnh COVID- 19 và vấn đề hỗ trợ NLĐ- hỗ trợ doanh nghiệp

01/04/2020 - 08:43

(LĐBD) - Dịch bệnh COVID-19 đã diễn biến phức tạp từ sau Tết Nguyên đán cho đến nay, đã gây ra những khó khăn vô cùng lớn cho các doanh nghiệp (DN), kéo theo người lao động (NLĐ) cũng mất việc làm. Cùng với việc DN cố gắng hỗ trợ NLĐ vượt khó, thì Nhà nước cũng cần có giải pháp hỗ trợ DN.

Trong tình hình phòng chống đại dịch, nên tăng mức chi tiền ăn ca để NLĐ tăng sức đề kháng 

 

Nhiều lao động mất việc do doanh nghiệp khó khăn

Theo số liệu thống kê từ Bộ LĐ-TB-XH, chỉ tính trong tháng 2/2020, và chỉ dựa trên báo cáo của 22 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố thì đã có 322 DN tạm dừng hoạt động, 553 DN giảm quy mô hoặc thu hẹp sản xuất kinh doanh. Số lao động bị mất việc do đại dịch Covid-19 là 1.027 người, chủ yếu rơi vào ngành dịch vụ lưu trú và ăn uống và ngành công nghiệp chế biến, chế tạo.. Thực tế là như nhiều người biết, tại các ngành như dịch vụ vận chuyển hành khách- hàng hóa, hàng không, xe lửa, du lịch, ăn uống, nhà hàng khách sạn... đang vô cùng khó khăn, NLĐ đang tạm nghỉ việc rất nhiều.
TS Vũ Minh Tiến - viện trưởng Viện Công nhân công đoàn trao đổi với báo chí ngày 18/3: Khu vực kinh tế không chính thức, kinh tế hộ gia đình do nhỏ lẻ, chịu ảnh hưởng nặng nề từ dịch bệnh COVID- 19, có tỉ lệ mất việc cao hơn nên đã cho NLĐ nghỉ không lương rất nhiều, lại thêm hầu hết NLĐ làm việc trong khu vực này thường không có hợp đồng lao động (HĐLĐ), không đóng bảo hiểm. Ông Tiến nêu ví dụ rất nhiều khu phố buôn bán sầm uất nay ế ẩm đóng cửa, dừng kinh doanh. Theo khảo sát của Viện Công nhân công đoàn, một số địa phương có tỉ lệ mất việc, thất nghiệp, buộc phải giảm giờ làm hoặc nghỉ không lương cao là Hải Phòng, Đồng Nai, Bình Dương, TP.HCM, Long An, Cần Thơ. Còn NLĐ làm việc trong khu vực chính thức, trong các doanh nghiệp vừa và lớn đều có chế độ bảo hiểm thất nghiệp thì đỡ khó khăn hơn. Chủ các DN này cũng có tiềm lực hơn, có dự trữ nguyên liệu để duy trì sản xuất ở mức nào đó.

Nhiều DN cố gắng hỗ trợ NLĐ

Qua tìm hiểu thấy rất nhiều DN dù khó khăn nhưng đã có những giải pháp hết sức cố gắng hỗ trợ NLĐ để giữ chân NLĐ, thể hiện tình cảm gắn bó, hầu hết là các DN lớn, có vốn mạnh, tại Bình Dương có rất nhiều DN như vậy. Ví dụ như GĐ Cty CP Bia Sài Gòn Miền Đông mới đây cho biết công ty ông vẫn giữ nguyên số lượng NLĐ cả định biên lẫn không định biên dù đang rất khó khăn, doanh số bán hàng sụt giảm khoảng 40%. Hoặc như Công ty CP Cơ khí xây dựng thương mại Đại Dũng tại KCX Linh Trung 1 (Thủ Đức- TPHCM) hỗ trợ 300 ngàn đồng/tháng tiền nhà trọ cho mỗi công nhân. Ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch CĐ Cty này cho biết trong mùa dịch bệnh COVID-19, công ty có khu nhà ở miễn phí cho công nhân độc thân, và hỗ trợ chi phí thuê nhà trọ cho công nhân đã có gia đình, hỗ trợ kinh phí để công nhân sửa chữa nhà ở. Đối với công nhân nữ, công ty có thêm các chính sách  hỗ trợ chi phí giữ con. Đặc biệt, Quỹ tấm lòng vàng với sự đóng góp của cán bộ chủ chốt công ty còn giúp đỡ rất nhiều công nhân trong những lúc khó khăn, bệnh tật. Hoặc ông Trương Hoàng Tâm, Chủ tịch CĐ Công ty CP In số 7 cũng tại KCX Linh Trung 1 cho biết, công ty ưu tiên cho những công nhân có con nhỏ được đi trễ về sớm một giờ giúp chị em có thêm thời gian chăm sóc con, công ty đã nâng tiền suất ăn giữa ca lên 34.000 đồng/ngày, và ký hợp đồng với Phòng khám Đa khoa Tân Tạo tổ chức tư vấn phòng chống dịch bệnh và khám sức khỏe cho NLĐ.  Còn tại Công ty CP Xây dựng Hòa Bình (quận 3- TPHCM), ngoài bố trí cho NLĐ nghỉ phép luân phiên để tiện chăm con, công ty còn hỗ trợ lao động nữ khối gián tiếp có con nhỏ dưới bậc tiểu học mỗi người một triệu đồng chi phí sinh hoạt. Đại diện CĐ Cty này cho biết  việc hỗ trợ NLĐ trong thời điểm khó khăn là điều cần thiết và nên làm, giúp NLĐ ổn định cuộc sống, yên tâm làm việc cho doanh nghiệp và tạo ra nhiều sản phẩm chất lượng hơn, đồng thời, đó còn là giải pháp hiệu quả giúp doanh nghiệp giữ chân lao động...

Cty CP Bia Sài Gòn Miền Đông dù khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm do covid 19 nhưng vẫn giữ nguyên việc làm cho NLĐ

 

Khẩn cấp hỗ trợ DN và hỗ trợ NLĐ

TS Vũ Minh Tiến chia sẻ: Trong chính sách bảo hiểm thất nghiệp có quy định việc đào tạo nghề cho lao động và trong lúc dịch COVID-19 bùng phát, nhiều DN đã hỗ trợ, tổ chức đào tạo, nâng cao tay nghề cho NLĐ. Đây cũng là một biện pháp để DN giữ chân lao động, chờ tới thời điểm kết thúc dịch là đẩy mạnh sản xuất để bù lại tăng trưởng. Tuy nhiên, ông Tiến cho rằng có rất nhiều DN khó khăn, thiếu thốn nguồn lực nên Chính phủ cần hỗ trợ NLĐ đi đào tạo nâng cao tay nghề, chuyển nghề khác phù hợp hơn. Theo ông Tiến, các DN dịch vụ, du lịch khó khăn buộc phải sa thải nhân viên là rất nhiều, ngoài ra các ngành công nghiệp gia công, sử dụng nhiều lao động như dệt may và lắp ráp điện tử... cũng chịu ảnh hưởng nặng nề từ dịch COVID-19, khó cả đầu ra lẫn đầu vào vì thiếu nguyên liệu đầu vào và khó xuất khẩu hàng hóa đầu ra. Nhiều DN dệt may, điện tử chỉ có thể cầm cự được hết tháng 3, sang đầu tháng 4 sẽ khó khăn nghiêm trọng... cần hỗ trợ kịp thời. Tổng LĐLĐ Việt Nam đã lên kế hoạch khảo sát đánh giá tác động của dịch bệnh đến đời sống, việc làm của công nhân để báo cáo Chính phủ kịp thời đưa ra giải pháp ứng phó. Nhiều CĐCS đã chủ động trao đổi với chủ DN để thực hiện giảm giờ làm xuống còn 6-8 giờ/ngày, cho NLĐ được nghỉ theo chế độ giảm lương hoặc được hưởng mức lương cơ sở để ở nhà trông con. Ông Tiến kiến nghị: Trước mắt cần giúp NLĐ được hưởng đầy đủ quyền lợi, được hưởng đủ bảo hiểm thất nghiệp. Các trung tâm giới thiệu việc làm công cần hỗ trợ tối đa để NLĐ có cơ hội tìm được công việc khác, đôi khi đó chỉ là công việc tạm thời trong bối cảnh dịch bệnh. Từ phía chủ DN, nên chia sẻ về mặt kinh tế với những người mất việc làm như hỗ trợ lương, tiền tàu xe, nhà trọ... Cuối cùng, mỗi NLĐ cần chủ động tìm kiếm công việc mới phù hợp. Trách nhiệm của Nhà nước là bảo đảm an sinh xã hội thông qua chính sách bảo hiểm thất nghiệp, giới thiệu việc làm. 
Trao đổi với báo chí ngày 17-3, ông Nguyễn Bá Hoan - Chánh văn phòng Bộ LĐ-TB&XH - cho biết bộ này đang tổng hợp số liệu lao động chịu ảnh hưởng, mất việc làm tại tất cả các tỉnh, thành phố trên cả nước để báo cáo Ban Chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch COVID-19. Vì dịch bệnh mà NLĐ phải ngừng việc thì tiền lương của NLĐ trong thời gian ngừng việc do hai bên thỏa thuận nhưng không thấp hơn lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định. Còn trong trường hợp người sử dụng lao động (NSDLĐ) đơn phương chấm dứt HĐLĐ thì phải báo trước cho NLĐ theo quy định pháp luật. Trường hợp này thì mức trợ cấp thôi việc cho NLĐ là mỗi năm 1/2 tháng lương đối với NLĐ làm việc thường xuyên đủ 12 tháng trở lên. Trợ cấp thôi việc và trợ cấp mất việc theo quy định hiện hành do NSDLĐ chi trả. Còn trợ cấp thất nghiệp là trợ cấp được chi trả từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp. Trường hợp NLĐ đơn phương chấm dứt HĐLĐ hoặc hợp đồng làm việc trái pháp luật thì không được hưởng trợ cấp thất nghiệp. Mức trợ cấp thất nghiệp bằng bình quân tiền lương 6 tháng liền kề mà NLĐ tham gia bảo hiểm thất nghiệp x 60%. Thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa không quá 3 tháng. Sau đó cứ mỗi 1 năm đóng bảo hiểm thất nghiệp thì được tính thêm 1 tháng trợ cấp thất nghiệp, nhưng tổng thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp không quá 12 tháng. 
Chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh cho rằng: Đối với NLĐ mất việc, thất nghiệp tạm thời thì thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp, còn lại hỗ trợ thông qua chính sách tạo việc làm thay thế tạm thời có tính thời vụ 6 tháng đến 1 năm trong thời gian chờ dịch qua. Chính phủ cần có chính sách đào tạo và đào tạo lại cho lao động có nhu cầu trong thời gian thất nghiệp để họ có cơ hội việc làm tốt hơn sau khi hết dịch, bước vào thời kỳ kinh tế phục hồi. Trong trung và dài hạn là phải có chiến lược cơ cấu lại thị trường lao động gắn với cơ cấu lại tổng thể nền kinh tế.
Ông Trần Việt Anh (TGĐ Công ty Nam Thái Sơn): Đây là giai đoạn rất quan trọng để giữ chân công nhân nên các chính sách như bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội cần phải được “mở”, nếu không khi dịch qua đi thì việc tìm lại nguồn lao động để tiếp tục duy trì sản xuất lại càng khó khăn hơn. Việc thực hiện các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nói chung và NLĐ nói riêng đã có, để thực thi được nó thì cơ quan chức năng cần thúc đẩy nhanh các thủ tục hướng dẫn, có sự liên thông các cấp khi thực hiện.

Khắc Dũng

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN