Dụng nhân như dụng mộc

15/04/2016 - 03:29

Với cách hiểu thường thấy, câu thành ngữ “dụng nhân như dụng mộc” là cách so sánh việc người lãnh đạo dùng người sao cho ai cũng phát huy được thế mạnh riêng, cũng giống như người thợ mộc dùng gỗ để làm ra sản phẩm tốt nhất. Người thợ mộc khi đóng thuyền mà dùng gỗ lim, gỗ gõ thì thuyền không thể tốt, bền, nhẹ, dẽo bằng dùng gỗ bằng lăng, gỗ sao... Tương tự, lãnh đạo đơn vị, khi sắp xếp bộ máy nhân sự phải cân nhắc xem xét. Anh A có sức khỏe tốt nhưng chữ nghĩa kém phù hợp làm bảo vệ hoặc lái xe…Chị B liễu yếu đào tơ nhưng tính toán rất tốt, phù hợp trông coi sổ sách giấy tờ. Cô C đẹp người, mắt lúng liếng, nói chuyện dễ thương thì để cô ấy tiếp khách là tuyệt… Đương nhiên không thể có ai đó phù hợp vị trí công việc tuyệt đối, mà chỉ đạt mức phù hợp cao nhất có thể.

Một cách hiểu khác của câu thành ngữ nêu trên là việc chọn bạn, chọn người cùng sống trăm năm. Nếu ta mở lòng hơn, chơi với bạn để san sẻ cảm xúc, cuộc sống của ta với bạn thì ta nên nhận ra ở bạn những cái hay và cả những cái dở.  Cái hay thì ta học, ta san sẻ đồng cảm, cái dở thì góp ý để bạn tiến bộ hoặc nếu không góp ý được thì ta chỉ chơi với bạn ở cái hay mà thôi. Nói cái hay, cái dở là hoàn toàn do chủ quan của ta, bởi với ta tính cách ấy của bạn là dở nhưng với người khác lại là hay.

Vậy mới có câu “ngưu tầm ngưu, mã tầm mã”. Ta rất ghét nhậu nhẹt nên không thích chơi với người hàng xóm hay nhậu, nhưng rõ là  người hàng xóm ấy có nhiều bạn nhậu rất tâm đắc. Nhiều cặp vợ chồng đã sống với nhau nhiều năm, thậm chí cho đến lúc đầu bạc răng long nhưng họ vẫn muốn người bạn đời của họ sống, nghĩ, và làm những gì đúng như họ muốn. Ta vẫn thường nghe vợ chồng nói- cãi nhau những câu như: Nếu tôi biết ông (bà) như vậy thì tui đã không lấy ông (bà) làm chồng (vợ). Đòi hỏi ai đó đã lớn tuổi thay đổi tính cách là rất khó, bởi có câu “Non sông dễ đổi, bản tính khó dời”. Một tính cách, một cách sống của con người được hình thành từ môi trường sống từ thuở bé, chịu tác động của gia đình, bạn bè, nguồn gốc xuất thân, nền tảng giáo dục...

Vậy nên, vợ chồng muốn sống lâu dài thì trước khi lấy nhau ta cần phải hiểu khá rõ về nhau, hiểu rõ về những yếu tố tác động và hình thành nên người ấy  để quyết định là có thể chấp nhận được nhau không. Chớ nên vội vã “ván đã đóng thuyền” thì khi muốn “nạy đinh, đập thuyền” là rất khó vì còn có gia đình, con cái, tuổi xuân, thời gian…cản trở.  Khi đã chung sống với nhau rồi thì ta nên hòa hợp, nhường nhịn, cảm thông nhau (không phải là chịu đựng nhau).

Thực tế là mỗi nhân tố trong xã hội đều có thế mạnh, vai trò riêng hòa vào nhau để hình thành nên cuộc sống đa dạng, muôn màu muôn vẻ đầy thú vị trên trái đất này.  Xã hội ta đang hướng đến là một xã hội công bằng, nơi mà mỗi cá nhân đều được phát triển tốt, phát huy ưu điểm, khắc phục nhược điểm và sống hài hòa cộng sinh cùng giúp cuộc sống chung ngày càng tốt đẹp hơn. 
 
Nguyễn Tấn Mân
Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN