Giận quá mất khôn

13/05/2016 - 03:48

 Văn hóa thế giới cũng đã đúc kết lý lẽ sáng suốt trên. Xin kể ngắn một truyện dân gian Nhật Bản. Truyện rằng có vị Samurai (hiệp sĩ, quý tộc) đi thu thuế (thu tô) người ngư dân nọ, nhưng người ngư dân nói không có tiền nộp. Vị Samuarai giận quá toan rút kiếm ra chém thì người ngư phủ nói anh ta cũng có học kiếm thuật… nhưng không để đánh nhau, vì sư phụ anh ta dạy rằng khi nóng giận thì không nên đánh nhau. Nhờ lời nhắc này mà vị Samuarai bình tâm lại và nhớ sư phụ mình cũng dạy như vậy. Ông ta cảm ơn người ngư phủ đã giúp ông ta tự kiểm soát cơn giận, và cho người ngư phủ khất nợ. Vị Samurai về nhà khi đã khuya và thấy một Samurai khác đang ngủ chung với vợ mình. Cơn ghen, giận bùng lên, ông ta lại toan chém chết gã Samuarai kia, nhưng nhớ chuyện và lời nhắc của người ngư phủ vừa mới xảy ra, nên ông ta kiềm chế cơn giận và cố gây ra tiếng động lớn để nhận rõ tình địch. Hóa ra gã Samurai đó là mẹ ruột của ông. Vì ông về khuya, vợ ông sợ kẻ trộm vào nhà, nên đã lấy quần áo của ông cho mẹ ông mặc và ngủ chung để dọa kẻ trộm. Vị Samuarai sau đó vì biết ơn người ngư phủ đã cứu ông khỏi đại họa, nên đã xóa nợ cho người ngư phủ.

Nhân thời sự quốc gia cũng xin liên hệ chuyện đang “nóng” hiện nay cũng rất cần lời dạy nêu trên của tiền nhân. Đó là sự kiện cá tôm, sinh vật… biển chết rất nhiều tại 4 tỉnh từ Hà Tĩnh đến Đà Nẵng từ ngày 8/4 đến nay. Dù vẫn chưa có kết luận chính thức của ngành chức năng về nguyên nhân, chi tiết của thảm họa môi trường trên, nhưng về cơ bản đã có thể kết luận là do Cty Formosa (DN Đài Loan) xả chất thải, hay là xúc rửa đường ống… gì đó nên đã thải chất độc hại ra biển tại KCN Vũng Áng- Hà Tĩnh… Chuyện muốn nói ở đây là vì dân quá giận nên ngày 1/5 vừa qua tại Hà Tĩnh, Quảng Bình, TPHCM, Hà Nội... Hàng ngàn người dân đã chặn đường, tuần hành,  căng biểu ngữ biểu tình phản đối Fomosa, yêu cầu ngành chức năng xác định nguyên nhân thảm họa môi trường, và xử lý thích đáng sự việc… Nếu dân chỉ biểu tình ôn hòa thì có lẽ không đáng lo lắm. Đáng lo là rất có thể có một số kẻ xấu lợi dụng sự “cả giận mất khôn” của người dân nên sẽ lợi dụng đám đông để gây rối, kích động, gây ra những hậu quả không thể lường trước được. Chắc nhiều người chúng ta còn nhớ, vào tháng 5/2015, do Trung Quốc đặt giàn khoan HD 981 trái phép vào vùng biển của VN nên nhiều người dân yêu nước đã biểu tình phản đối. Bọn kẻ xấu đã lợi dụng đám đông để phá hoại, lấy cắp tài sản và gây thiệt hại cho một số DN Trung Quốc, Đài Loan… Sau đó Chính phủ VN phải bồi thường tiền tỷ cho họ   

Tục ngữ “giận quá mất khôn” ứng dụng trong rất nhiều lĩnh vực. Lời khuyên “cơm sôi bớt lửa- chồng giận bớt lời” cũng có ý này. Chồng, vợ, bạn bè, anh em… giận quá thì nên bớt lời cự cãi, tránh cố tranh hơn thua. Bởi khi đã giận quá  thì “chuyện bé xé ra to”, lời nói trái tai như “đổ thêm dầu vào lửa”, chuyện mỗi lúc mỗi thêm nghiêm trọng, nhiều khi mang lại những hậu quả vô cùng lớn, không chể cứu vãn, không thể xin lỗi hay hối hận gì được. Cần hết sức tránh nói, hành động khi quá giận. Tuy nhiên, giận là cảm xúc, mà cảm xúc thì rất khó điều khiển. Các chuyên gia tâm lý khuyên, khi giận quá ta hãy thở sâu, lãng sang chuyện khác, nói sang chuyện khác, tránh sang chỗ khác… Chỉ khi cơn giận đã dịu xuống, suy nghĩ đã bình tĩnh thì mới tiếp tục giải quyết vụ việc, tiếp tục tranh luận.
 
Nguyễn Tấn Mân
Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN