Ký ức hào hùng về trận thắng 55 năm trước

28/07/2018 - 06:53

(LĐBD) - Ngày 2 và 5/8/1964 là ngày truyền thống đánh thắng trận đầu của Hải quân nhân dân Việt Nam và quân dân miền Bắc. Câu chuyện về trận đánh tàu địch trên sông Lạch Trường Thanh Hóa được kể lại qua hồi ức của nguyên Phó Đô đốc, Tư lệnh Hải quân Đỗ Xuân Công trong niềm tự hào trân trọng..

Khẩu đội đại liên mặt đất của Công an vũ trang tỉnh Quảng Bình bắn rơi máy bay Mỹ sáng 5/8/1964, ảnh tác giả chụp lại từ ảnh tư liệu Lữ đoàn 171.

Tạc vào thế kỷ

Cho đến bây giờ sau hơn nửa thế kỷ kể từ khi bộ đội Hải quân Việt Nam, quân và dân miền Bắc đánh đuổi tàu khu trục Maddox của Mỹ cút khỏi vùng  biển miền Bắc, những chiến sĩ hải quân chiến đấu trên con tàu 161 ngày ấy giờ đây đã trở thành “người lính già”, nhưng ký ức về trận đầu vang dội thì như mới hôm qua.

Ông Đỗ Xuân Công quê ở huyện Quảng Xương Thanh Hóa. Thời trai trẻ, ông khoác áo Hải quân bởi ông yêu biển, đảo và những con tàu. Những ngày tháng chiến đấu cùng đồng đội ở đảo Hòn Mê, Hòn Cát trên sông Lạch Trường Thanh Hóa là những tháng ngày đẹp nhất. Chính tình yêu Tổ quốc và tinh thần anh dũng đã làm nên vị Tư lệnh Hải quân tài ba thao lược. Ông Công nhớ lại: Từ những ngày đầu tháng 8 năm ấy, lực lượng Hải Quân Mỹ liên tục xâm phạm chủ quyền vùng biển của ta dọc bờ biển từ Quảng Ninh đến Quảng Bình.

Sự kiện này bắt đầu từ sau cuộc đảo chính Ngô Đình Diệm ngày 1/11/1963. Chúng leo thang đánh chiếm từng địa phương mà trọng điểm là ném bom Hà Nội, tăng cường do thám bằng máy bay chiến lược U2, thả phi công trà trộn vào các làng mạc, bắt cóc người dân miền Bắc Việt Nam để khai thác tin tức tình báo, sử dụng các đội nhảy dù phá hoại và tổ chức các cuộc tiến công của biệt kích từ hướng biển. Đặc biệt ngày 2/8/1964, Mỹ đã dùng tàu khu trục Maddox tuần tiễu ven biển miền Bắc Việt.

Trước tình hình ấy, Bộ Tư lệnh Hải quân đã thành lập sở chỉ huy tiền phương ở Sông Gianh Quảng Bình, là nơi cung cấp lực lượng chiến đấu và lương thực thực phẩm cho chiến dịch. Ngoài vùng biển phía Bắc, bộ đội Hải quân bố trí một số tàu tuần tiễu, tất cả sẵn sàng chiến đấu.

  

Chiến sĩ hàng hải Đỗ Xuân Công, chiến đấu trên con tàu 161 trong trận chiến đấu ngày 5/8/1964. (tác giả chụp lại từ ảnh tư liệu lữ đoàn 171)

  Một thời bất tử

Trận đánh ngày 5/8/1964 đã tạc vào sử xanh một thời bất tử. Một trong những người tạc vào sử xanh ấy là Đại tá Anh hùng lực lượng vũ trang Hoàng Kim Nông- nguyên là chiến sĩ hàng hải trên tàu 187, con tàu bị Mỹ nã không biết bao lần bom đạn.

Chúng tôi đến gia đình Anh hùng, Đại tá Hoàng Kim Nông ở đường Mê Linh, Phường 19 quận Bình Thạnh (Tp HCM). Ngôi nhà khá giản dị nằm bên cạnh những khối nhà cao tầng. Vị đại tá lặng lẽ vào buồng trong cầm ra tập album đựng nhiều tấm ảnh đen trắng và lần giở tìm kiếm. Dừng lại tấm ảnh có hình con tàu 187, ông bảo: “Bằng chứng còn đây, đó là những tháng ngày đẹp nhất. Ngày 5/8/1964, tàu 187 chúng tôi đang thực hiện nhiệm vụ tại Hòn Ngư, Nghệ An. Thuyền trưởng lúc đó là anh Lê Văn Tiếu. Lúc 12 giờ 20 phút, chúng tôi đang nghỉ trưa thì bỗng nghe tiếng kẻng liên thanh báo động. Lệnh anh Tiếu từ đài chỉ huy hô to: Toàn tàu báo động chiến đấu. Các vị trí khẩn trương triển khai đội hình. Tôi nghe xung quanh tiếng bom địch dội ầm ầm. Trên bầu trời lúc đó xuất hiện một tốp máy bay địch bổ nhào ném bom. Tình huống quá bất ngờ và nguy hiểm. Nhanh như cắt, chúng tôi nổ súng ngay.

Đại tá Nông dừng lại giây lát để kìm xúc động. “Lúc đó bom Mỹ dội xuống dầy mặt biển Hòn Ngư, vậy mà anh Tiếu vẫn điều khiển con tàu vững chắc cùng anh em chiến đấu. Anh ấy bị thương, máu chảy đầm đìa tay phải, gần như rời thân người. Để lái tàu, anh ấy đã dùng băng treo tay phải lên trước ngực, tay trái cầm điều khiển tàu luồn lách, tránh bom địch.

Binh nhì Nguyễn Văn Vinh chưa đầy một tuổi quân, đã băng mình dưới làn lửa đạn của địch để cấp cứu thương binh, tiếp đạn cho đồng đội.

 Đại tá Hoàng Kim Nông, cùng vợ lật lại những tấm ảnh kỷ niệm, ảnh Duy Hiển

Nửa thế kỷ khóc thương đồng đội

Đại tá Nông nghẹn lại: “Mỗi lần nhắc về đồng đội cũ lại thấy thương nhớ quá. Nửa thế kỷ rồi, những ký ức ngày ấy vẫn vẹn nguyên chưa hề phai nhạt”. Ông kể tiếp. Trước những đợt bom, pháo đầu tiên của địch, thuyền trưởng Lê Xuân Tiếu vừa cho tàu chạy linh hoạt tránh bom, vừa hô hào anh em giữ vững vị trí. Nhưng sang đến đợt thứ hai, đài chỉ huy tàu bị một quả tên lửa của địch bắn trúng. Rồi quả tên lửa nữa nhè đúng khoang máy của tàu 187 bắn. Đường ống dầu bục ra, bén lửa cháy bùng bùng.

Thượng sĩ Cao Viết Thao, cơ điện trưởng, vội ôm bình cứu hỏa nhảy xuống. Toàn thân Thao như bó đuốc xông vào bịt được lỗ thủng ống dầu cứu nguy cho cả con tàu. “Trận chiến mỗi lúc một ác liệt.  Anh Đoàn Bá Ký lúc đó giữ chức chính trị viên tàu 187  chạy đi chạy lại như con thoi động viên anh em. Anh vỗ vai tôi, cậu lính trẻ mới tuổi 19, bình tĩnh nhé. Anh vừa dứt lời, tôi như nghe tiếng đổ ịch đằng sau. Anh trúng đạn mất rồi. Mắt anh vẫn mở nhưng nước mắt đã trào ra. Môi anh mấp máy như muốn nói điều gì.

Đại tá Nông nhìn ra khoảng sân trước nhà và tiếp tục câu chuyện: “Sau đó, chợt một tiếng nổ chớp lòe. Cả đội hình pháo chúng tôi bị hất văng. Bằng, Thuận hi sinh. Hy, Bê bị thương nặng, còn tôi bất tỉnh. Khi tôi tỉnh dậy đã thấy mình nằm gọn trong gầm bệ pháo, toàn thân đầy máu, quần áo rách tươm.

Chiến sĩ ra đa Nguyễn Thanh Hải hỏi tôi “Mày có việc gì không? Tình huống cực kỳ bi thương. Phía bên kia mạn tàu, chiến sĩ Thiệp một tay ôm trán giàn giụa máu, một tay liên tục siết cò, cả người tì vào bệ pháo. Băng vết thương cho Thiệp xong, tôi lên buồng lái ôm vô lăng điều khiển tàu thay cho chiến sĩ Cẩn cũng vừa bị thương đổ gục. Lúc này chiến sĩ rađar Nguyễn Thanh Hải bị trúng bom nằm gần bệ pháo.

Chiến sĩ Lữ đoàn 171 Hải quân xem triển làm tư liệu trận thắng đầu của Hải quân Việt Nam tại nhà truyền thống, ảnh Mai Thắng

Giọng đại tá Nông nghẹn lại, chùng xuống. 55 năm trước, ông khóc để tiễn đưa đồng đội trên tàu. Và hôm nay, sau 55 năm, giọt nước mắt của người anh hùng đặc công nước thêm một lần nữa khóc thương cho những đồng đội thân yêu. Giọt nước mắt xen lẫn nỗi đau và niềm kiêu hãnh.

   Mai Thắng

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN