Làm phim Mê Kông ký sự chuyện bây giờ mới kể

26/08/2014 - 09:31

Ngay từ khi thành lập (18/10/1991), Hãng phim Truyền hình thành phố Hồ Chí Minh– TFS đã đặt ra mục tiêu cần có phim truyền hình ở lĩnh vực phim tài liệu và phim truyện. Một đặc điểm mà phim truyền hình có được là đem đến cho người xem những thông tin và hình ảnh ở ngay trên màn ảnh nhỏ tại nhà. Đây là một lợi thế mà TFS cần tận dụng khi làm các bộ phim tài liệu không chỉ dưới góc độ chính luận mà còn dưới góc độ văn hóa du lịch hay ký sự, du ký. Nhiều bộ phim được ra đời như: Trường Sơn hùng tráng, Ký ức Điện Biên, Đất chín rồng, Paris hoa lệ, Du lịch Cu Ba, Trung Hoa du ký… nhưng ý tưởng để tạo thành một bộ phim theo thể loại ký sự dài tập chỉ có từ việc xây dựng đề cương tổng quát cho bộ phim Mê Kông ký sự. 

Người ôm ấp, nuôi dưỡng làm nên bộ phim chính là Anh hùng Lao động, cố Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Khắc. Ông là người cầm máy lâu năm, chính trong quá trình quay phim, đạo diễn phim từ những ngày ác liệt của chiến tranh đến khi hòa bình lập lại và đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, trong ông vẫn nung nấu một ý tưởng đi tìm nơi khởi nguồn của sông Cửu Long (tên của sông Mê Kông chảy trên đất Việt). May mắn trò chuyện với cố đạo diễn Phạm Khắc (lúc sinh thời) mới thấy hết tình yêu nồng nàn mà ông đã dành cho dòng sông quê hương đã khơi nguồn ý tưởng thực hiện Mê Kông ký sự, bộ phim tài liệu dài 92 tập của TFS về chân dung dòng sông lớn chảy qua 6 quốc gia châu Á.

Để thực hiện bộ phim đồ sộ này, đoàn làm phim đã vượt qua nhiều khó khăn. Nói như ông Trần Đức Tuấn, người viết kịch bản và lời bình cho bộ phim: “Chỉ mới phác thảo sơ ý tuởng đã thấy một khối lượng công việc khổng lồ, khó khăn và nguy hiểm. Đầu tiên là sự thiếu hụt về tài liệu và những mâu thuẫn giữa các tài liệu khác nhau nói về dòng sông. Chính điều ấy càng thôi thúc đoàn làm phim lên đường đi tìm cội nguồn dòng sông Cửu Long. Tiếp theo đó là lên đề cương tổng quát, đề cương từng đoạn, từng chương cho bộ phim và vạch lộ trình phải đi. Lộ trình được xây dựng dựa trên các thông tin qua báo chí, qua tìm hiểu bạn bè và chủ yếu là qua các thông tin du lịch”.

Giám đốc hãng TFS ông Nguyễn Việt Hùng cho biết, việc đoàn làm phim Mê Kông ký sự thực hiện đúng theo lộ trình đã là một sự thành công vượt ngoài mong đợi. Sự sáng tạo của đoàn thể hiện rõ trong các cuộc đi tiền trạm, khảo sát và ghi hình. Điểm khác biệt lớn nhất của Mê Kông ký sự so với các bộ phim trước là vừa quay phim, vừa sáng tạo trên cơ sở bám sát chủ đề, tư tưởng của đề cương ban đầu. Dựa trên đề cương kịch bản đã viết, dựa vào cảnh quay để xây dựng kịch bản dựng phim, sau đó kết hợp với các tư liệu thu thập được để cho ra những thước phim hoàn chỉnh. Có thể nói Mê Kông ký sự là phim đỉnh cao của Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (TFS), từ tính chất chuyên nghiệp, số lượng tập cho đến năng suất lao động.

Nhà biên kịch Trần Đức Tuấn và cố Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Khắc đã xúc động khi kể lại những chuyến đi gian truân mà đoàn làm phim Mê Kông ký sự phải trải qua khi thực hiện bộ phim này. Đoàn đã đi qua những vùng có địa hình hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt và đối mặt với cả những nguy hiểm đe dọa đến tính mạng. Chiếc xe của đoàn lăn bánh men theo hồ Dương Trác Ung Thố có diện tích 638km2 nằm ở độ cao 4.410m, một bên là vách núi một bên là vực sâu 400m, nhìn từ xa trông giống như “con kiến bò trên miệng chén”. Nhưng khó khăn không chỉ có thế. Những người thực hiện bộ phim đã rất dũng cảm khi vượt qua các đỉnh đèo 5.231m và 5.249m chỉ có tăng tốc hết ga “phăm phăm” tiến lên đến đỉnh chứ không có cách nào dừng lại hay quay đầu xe lại được. 

Bên cạnh đó, đoàn làm phim phải di chuyển trên những khu vực hiểm trở trong điều kiện không khí rất loãng. Đã có lúc cả bốn thành viên trong đoàn bất tỉnh vì thiếu ô-xy do cả đoàn chỉ “dám” trang bị một bình thở bằng ô-xy, hay bị tấn công bởi chó ngao, loài chó dũng mãnh, hung bạo bậc nhất trên thảo nguyên Tây Tạng. Họ đã trải qua những thời tiết khắc nghiệt: chịu rét -50C giữa mùa hè, tiếp cận với núi tuyết lạnh giá hay bồn địa nóng tới 600C, vượt qua khu vực ghềnh thác ở Thượng Lào bằng xuồng cao tốc với khoảng đường dài gần 300km. Rất may là sau cùng, điều xấu nhất đã không xảy ra và đoàn làm phim lại tiếp tục cuộc hành trình của mình- cuộc hành trình trải dài qua 6 quốc gia: Trung Quốc, Myamar, Lào, Thái Lan, Campuchia, Việt Nam mà không phải nhà thám hiểm nào cũng thực hiện thành công. Cố đạo diễn Phạm Khắc- người nhiều lần đối mặt với bao gian nan khó khăn- nói về những gì mà đoàn làm phim đã giáp mặt: “Trong đời tôi, kể cả trong chiến tranh, chưa bao giờ phải trải qua những thời điểm gian khổ, nguy hiểm đến như thế!”.

Ông Nguyễn Việt Hùng, Giám đốc hãng phim TFS, tâm sự: Mê Kông ký sự là tâm nguyện của Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Khắc từ những ngày còn đi quay phim. Đoàn làm phim chỉ mong muốn giới thiệu đến khán giả khía cạnh địa lý và nhân văn của dòng Mê Kông, qua đó khán giả nhận ra được sự kỳ vĩ, mãnh liệt cũng như sắc thái bản địa của các dân tộc sống dọc hai bên bờ mà dòng sông chảy qua”. Theo ông Hùng, TFS không hề có ý định tạo nên kỷ lục trong lĩnh vực truyền hình khi thực hiện Mê Kông ký sự, đây là công việc thuộc về trách nhiệm, chức năng và tình cảm. Vì vậy, Mê Kông ký sự thấm đẫm biết bao mồ hôi, công sức cũng như tâm huyết của những người thực hiện. Nhưng khi bộ phim hoàn thành, Mê Kông ký sự đã tạo nên một kỷ lục và những người tham gia xây dựng bộ phim càng xứng đáng với danh hiệu những người làm nên kỷ lục; bởi họ không chỉ là những người làm phim mà họ đã trở thành những nhà thám hiểm thực thụ vì tất cả những gì họ đã trải qua trong cuộc hành trình từ nơi khởi nguồn trên cao nguyên Thanh Tạng (Trung Quốc) cho đến khi sông Mê Kông đổ vào biển đông, đã làm thành một chủ đề của bộ phim vĩ đại liên hoàn xuyên qua 6 nước.

Thông qua từng thước phim và lời bình được ghi lại một cách trực tiếp bộ phim Mê Kông ký sự đã phác họa khái quát chân dung của dòng sông Mê Kông. Cung cấp cho người xem truyền hình hình ảnh của một trong những dòng sông vĩ đại và bí ẩn nhất trên thế giới- hiện lên như một thực thể địa lý tự nhiên và xã hội khổng lồ, một cảnh quan kỳ vĩ và tráng lệ của trái đất. Sự thành công trong việc thực hiện bộ phim cũng mở ra dòng phim khám phá (discovery) cho phim tài liệu truyền hình Việt Nam, vì các nhà làm phim cũng “liều mạng” trở thành các nhà thám hiểm.

Mê Kông ký sự là tâm nguyện của Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Khắc từ những ngày còn đi quay phim. Ðoàn làm phim chỉ mong muốn giới thiệu đến khán giả khía cạnh địa lý và nhân văn của dòng Mê Kông, qua đó khán giả nhận ra được sự kỳ vĩ, mãnh liệt cũng như sắc thái bản địa của các dân tộc sống dọc hai bên bờ mà dòng sông chảy qua”

   D.VỸ

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN