Lương tối thiểu tăng thấp do năng suất lao động thấp

13/09/2015 - 11:53


TS Vũ Tiến Lộc
 

Tổ chức LĐ thế giới (ILO) cho rằng “chỉ khi năng suất LĐ cao thì mới có thể tăng lương”. Ngân hàng Thế giới cũng có quan điểm “VN tăng lương tối thiểu thì giảm tăng việc làm”.
Dù đều muốn năng suất LĐ tăng cao nhằm giải quyết bài toán nâng cao đời sống NLĐ, nhưng cách giải quyết có hơi khác nhau. Tổng LĐLĐ VN thì muốn tăng lương tối thiểu trước, “phải tăng lương để NLĐ ăn đủ no, mặc đủ ấm, đủ tái tạo sức LĐ thì mới làm việc tốt, sẽ giúp tăng năng suất LĐ”. Lập luận này cũng hoàn toàn có lý khi ai cũng biết, NLĐ là một tác nhân quan trọng giúp tăng năng suất LĐ. Còn phía DN thì chỉ muốn tăng lương tối thiểu thấp vì sợ tăng cao chi phí, trong khi năng suất LĐ thấp, lợi nhuận thấp thì DN sẽ kiệt sức.
Lập luận của TS Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI: Thực chất của tiền lương không nằm ở con số là bao nhiêu, mà là giá trị mua được gì, mua được bao nhiêu hàng hóa trong số tiền lương đó. Ví dụ, dù lương tăng 12,4% nhưng nếu vật giá, lạm phát cũng tăng khoảng 12,4% thì tăng lương giá trị cũng bằng không. Tốc độ tăng lương phải bằng với tổng của tốc độ tăng năng suất LĐ, cộng với tốc độ mất giá của đồng tiền. Nếu tốc độ tăng lương vượt quá xa so với tổng số nói trên, DN sẽ thua lỗ, phá sản, tăng trưởng kinh tế sẽ chậm lại, thất nghiệp sẽ  tăng.
Giai đoạn 2005- 2015 tỷ lệ trượt giá (tiền mất giá) là 10%/năm, mức tăng năng suất LĐ chỉ khoảng 3%/năm nhưng tốc độ tăng lương tối thiểu lại đến khoảng 20%/năm là bất hợp lý, làm cho DN kiệt sức, tăng tỷ lệ thất nghiệp. Ngày 20/7/2015, bản tin cập nhật thị trường LĐ quý I/2015 của Viện LĐ& XH cho thấy, tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi LĐ của cả nước là 2,43%; tăng 0,22% so với cùng kỳ năm 2014. Cả nước hiện có hàng triệu người thất nghiệp và thiếu việc làm. Hiện nông thôn thất nghiệp nặng hơn thành thị.
Nghiên cứu công bố mới đây của ILO cho thấy năng suất LĐ của VN thuộc nhóm thấp nhất châu Á- Thái Bình Dương, thấp hơn Singapore gần 15 lần, thấp hơn Nhật 11 lần và Hàn Quốc 10 lần và chỉ bằng 1/5 Malaysia và 2/3 Thái Lan. Đặc biệt, tốc độ tăng năng suất LĐ đang giảm mạnh trong vài năm trở lại đây.
TS Bùi Sĩ Lợi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội cũng cho rằng năng suất LĐ mới là yếu tố quyết định giá trị của tiền lương, chất lượng của cuộc sống. Việc điều chỉnh tăng tiền lương tối thiểu và lương cơ sở cần căn cứ vào tốc độ tăng trưởng kinh tế hay năng suất LĐ, và chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng (trượt giá) làm ảnh hưởng đến giá trị thực của tiền lương. Nguyên tắc tăng tiền lương là tốc độ tăng năng suất LĐ phải nhanh hơn tốc độ tăng lương bình quân thì mới giữ được chỉ số giá tiêu dùng.
Vì vậy, muốn tăng được thu nhập khi lương tối thiểu tăng thì phải tăng năng suất LĐ. Năng suất LĐ của Việt Nam trong mấy năm gần đây tuy vẫn tăng nhưng vẫn rất thấp. Năng suất LĐ xã hội năm 2014 theo giá hiện hành ước tính đạt 3.515 USD/người/năm.
Có lẽ chúng ta có thể có một kết luận chung nhất là chỉ có tăng năng suất LĐ, tăng hiệu suất sản xuất kinh doanh thì mới thực chất giải được bài toán nâng cao đời sống cho NLĐ. TS Bùi Sĩ Lợi nói, để tăng năng suất LĐ thì cả nền kinh tế phải vận hành hiệu quả, từ quản lý vĩ mô cho đến vi mô, từ các chính sách quản lý điều hành của Nhà nước cho đến hoạt động từng DN- đơn vị-  cá nhân, từng NLĐ. Năng suất LĐ của DN phụ thuộc vào kỹ năng của NLĐ, dây chuyền sản xuất, công nghệ, máy móc, trình độ tổ chức, quản trị DN…và chịu tác động lớn của sự điều hành quản lý của nhà nước.
Năng suất LĐ của DN phụ thuộc vào kỹ năng của NLĐ, dây chuyền sản xuất, công nghệ, máy móc, trình độ tổ chức, quản trị DN…và chịu tác động lớn của sự điều hành quản lý của nhà nước.

  Khắc Dũng

     

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN