Mỹ đánh thuế nặng thép Việt Nam có xuất xứ Trung Quốc

29/12/2017 - 22:58

(LĐBD) - Những ngày này, những doanh nghiệp sản xuất tôn, thép, các nhà hoạch định kinh tế rất quan tâm đến thông tin Hoa Kỳ đã áp dụng mức thuế chống bán phá giá 265% đối với một số sản phẩm thép nhập khẩu từ Việt Nam có nguồn gốc từ Trung Quốc.

 Từ thép cuộn nhập khẩu, doanh nghiệp có thể cán, uốn, mạ thành ống, tôn... rồi xuất khẩu

Mục đích là đánh thuế hàng hóa của Trung Quốc

Bộ Thương mại Mỹ tuyên bố, thuế chống phá giá áp dụng với thép Việt Nam nêu trên chỉ mới là biện pháp tạm thời. Bộ Thương mại Mỹ sẽ đưa ra quyết định cuối cùng vào tháng 2/2018.

Thực tế là Hoa Kỳ đã tăng cường các biện pháp đánh thuế chống phá giá lên sản phẩm Trung Quốc từ khoảng 2 năm nay. Nhất là từ khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức đến nay, Hoa Kỳ đã đánh thuế chống phá giá mạnh mẽ lên phôi nhôm, gỗ ép và nhiều hàng hóa Trung Quốc khác. Bộ Thương mại Mỹ cho rằng doanh nghiệp Trung Quốc lách thuế bằng cách cho hàng đi vòng qua Việt Nam. Bộ Thương mại Mỹ cũng cho rằng, hồi tháng 11 năm nay, Cơ quan chống gian lận của Ủy ban châu Âu (OLAF) cũng phát hiện thép Trung Quốc được vận chuyển qua Việt Nam và gắn mác "Made in Vietnam" để tránh bị đánh thuế. Cơ quan trên nhận định, với chiêu trò gắn mác "Made in Vietnam" nói trên, doanh nghiệp thép Trung Quốc đã trốn được khoản thuế chống phá giá khoảng 9,6 triệu USD từ EU.

Nói dễ hiểu, theo Hoa Kỳ thì Trung Quốc đã nhập khẩu các sản phẩm thép vào Việt Nam rồi đóng chữ Madein Vietnam lên, lấy nguồn gốc xuất xứ tại VN để hưởng mức thuế suất thấp so với hàng xuất xứ Trung quốc. Bộ Thương mại Hoa Kỳ cũng thông tin, các nhà xuất khẩu Việt Nam có thể làm đơn xin miễn trừ loại thuế này (thuế chống bán phá giá nêu trên) nếu chứng minh được rằng nguyên liệu sản xuất không phải nguồn gốc Trung Quốc.

Bộ Công Thương Việt Nam không đồng tình

Bộ Công Thương cho rằng theo quy định tại Hiệp định về Quy tắc xuất xứ của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), một sản phẩm sẽ được coi là có xuất xứ của một nước nếu tại nước đó đã diễn ra một quá trình chuyển đổi đáng kể (substantial transformation) để tạo ra sản phẩm đó. Cụ thể, thép cán nóng qua xử lý để trở thành thép cán nguội, sau đó tiếp tục xử lý để trở thành tôn mạ được coi là một sự "chuyển đổi đáng kể". Vì vậy, tôn mạ sản xuất tại Việt Nam, dù sử dụng đầu vào là thép cán nóng của nước khác, vẫn được coi là sản phẩm của Việt Nam (có xuất xứ Việt Nam).

 ảnh: chỉ có tính minh họa

Nhiều góc độ đánh giá

Luật sư Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng: "Trong vụ việc này, chưa thể nói bên nào đúng, bên nào sai. Mỗi quốc gia nơi có DN được hưởng ưu đãi thuế cần nắm vững quy tắc xuất xứ để tổ chức sản xuất, xuất khẩu, bảo đảm hàng của quốc gia mình chứ không phải hàng nước thứ 3 "mượn đường" xuất khẩu" .

 Theo số liệu của Hải quan, từ năm 2012 tới nửa đầu 2016, 2 DN xuất khẩu thép carbon chống ăn mòn sang Mỹ nhiều nhất là Tập đoàn Hoa Sen và Công ty TNHH Kinh doanh Nippon Steel & Sumikin Việt Nam. Công ty TNHH Posco Việt Nam dẫn đầu sản phẩm thép cán nguội xuất sang Mỹ. Kim ngạch xuất nhập khẩu 2 sản phẩm thép nói trên vào Mỹ tăng từ 97 triệu USD năm 2015 lên hơn 183 triệu USD nửa đầu 2016.

Luật sư Lê Thành Kính, Văn phòng Luật sư Lê Nguyễn, góp ý:  DN cần nhanh chóng kiểm tra lại các thông tin về chứng cứ cáo buộc của Mỹ, tìm các tài liệu chứng minh ngược lại. Thực tế có DN trong nước đã mua hàng Trung Quốc rồi đổi nhãn mác thành của Việt Nam rồi xuất khẩu.... “vô tình tiếp tay cho hàng Trung Quốc mượn đường xuất khẩu”. Cần phải nhớ rằng từ năm 2015 đến nay, Mỹ đã điều tra và sau đó là đánh thuế chống bán phá giá đối với 2 sản phẩm thép của Trung Quốc rất nặng. “Họ không còn con đường nào khác là đi qua Việt Nam".… Nhiều chuyên gia trong ngành cho rằng đây không phải lần đầu Việt Nam bị kiện về xuất xứ hàng hóa xuất khẩu.

Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cũng từng cảnh báo nếu DN Việt làm ăn theo hình thức nhập hàng từ Trung Quốc, gắn lại nhãn mác Việt Nam để làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận xuất xứ cho lô hàng thì sẽ ảnh hưởng rất lớn tới chính các DN bởi phải đối mặt với những vụ kiện lẩn tránh thuế, mạo danh xuất xứ. Không những thế, còn ảnh hưởng tới uy tín của quốc gia trong giao thương quốc tế.

Ông Đinh Công Khương- Chủ nhiệm CLB các doanh nghiệp thép tại TP HCM, Chủ tịch HĐTV Công ty Thép Khương Mai cho rằng Mỹ cũng có cơ sở để áp dụng thuế cao để "trị" thép Trung Quốc núp bóng Việt Nam. Bởi vì nguồn nguyên liệu là phần chiếm giá trị lớn nhất trong sản phẩm, vì vậy việc nhập thép nguyên liệu từ Trung Quốc rồi chỉ cán nguội, mạ thêm một phần thì không thể được coi là thép Việt Nam.

Khắc Dũng (TH)

 

 

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN