http://laodongbinhduong.org.vn
Câu chuyện cuộc sống
Trông mặt mà bắt hình dong
20/12/2016, 3:10 pm
Câu tục ngữ “trông mặt mà bắt hình dong” ý nói nhìn vẻ mặt, nhìn bề ngoài mà đoán biết tính nết, ý nghĩ, tình cảm thật của con người, đồng nghĩa với các câu như “nhân hiển tướng”, “trông mặt đặt tên”…

 Nay không bàn đến cách đoán người theo tướng số, tử vi như là người mặt tròn, người mặt chữ điền, người mặt tam giác, rồi người lùn người cao, mũi thẳng mũi tẹt… bởi cho rằng cấu tạo xương, khuôn mặt…  đều đã có từ khi con người sinh ra. Nay chỉ bàn đến tính cách, nội tâm… con người hình thành do môi trường, hoàn cảnh, nghề nghiệp, mức hiểu biết… mà có. Ví dụ đơn giản, người làm nghề giáo viên phần lớn thích giảng giải, dạy đời. Người làm nghề báo chí thường tò mò, hỏi han, lật ngược vấn đề. Người làm nghề cần nhiều cơ bắp thường nói to, đi mạnh, nghĩ đơn giản. Người giỏi chuyên môn thường tự tin, bảo thủ về chuyên môn đó. Người không rõ, ít hiểu biết về lĩnh vực nào thường ngập ngừng, rụt rè, đa nghi về lĩnh vực đó… Văn học thường dùng lời nói, ngoại hình, hành động…. của nhân vật để bộc lộ nội tâm nhân vật. Ví dụ, nhân vật Sherlock Holmes của Conan Doyle thường dựa trên các chi tiết, dấu hiệu…để điều tra tội phạm. Đại văn hào Nguyễn Du rất thiên về tả ngoại hình để bộc lộ nội tâm. Ví dụ, Sở Khanh “…Ghế trên ngồi tót sỗ sàng”, “Mày râu nhẵn nhụi áo quần bảnh bao”… cho thấy anh ta là kẻ hào nhoáng, thiếu văn hóa. Từ Hải thì: “Râu hùm hàm én…” quả là bậc võ tướng anh hùng. Do cho rằng đào hoa thường bạc mệnh nên những mỹ nhân của Nguyễn Du như Đạm Tiên, Thúy Kiều, Tiểu Thanh… đều có những lời nói, suy nghĩ, cử chỉ báo trước số phận bạc bẻo bất hạnh. Hoặc Nguyễn Công Hoan trong “Bước đường cùng”, chỉ cần vài nét chấm phá về khuôn mặt, cách ngồi, các ngón tay khua khoắng trên cái dĩa…  của quan phụ mẫu, bạn đọc đã biết tên quan này là kẻ tham ô. Ông bà ta có câu “Trông mặt mà bắt hình dong, con lợn có béo cỗ lòng mới ngon”, hoặc “vải tốt xem biên, người hiền xem mặt”. Các ngành khoa học như Nhân tướng học, Tâm lý học, Tâm lý học tội phạm… đều dựa trên hình thức để phân tích nội tâm, diễn biến tâm lý, tính cách người.  

Trên các cơ sở trên, có 2 vấn đề cần lưu ý: 
Thứ nhất, đừng để bề ngoài của mình gây cho người khác hiểu lầm, đánh giá sai về mình. Ví dụ, có anh thợ cơ khí rất giỏi, nhưng có lẽ do quá đề cao bản thân, sở thích của mình nên khi làm trong nhà máy anh ta thường không mặc áo đồng phục công ty mà cứ quần jean rách, áo thun đen bó. Lãnh đạo nhà máy đã nhắc nhở anh ấy nhiều lần nhưng anh ấy phớt lờ, rồi có lẽ vì quý tài anh ấy nên họ cho qua như một ngoại lệ. Bỗng một ngày lãnh đạo cấp rất cao bất ngờ đến thăm nhà máy, thấy anh ta trang phục vô kỷ luật, họ không chỉ đuổi anh ta mà còn kỷ luật người liên quan. Cha ông ta có dạy, “nhập gia tùy tục”, ta nên hòa nhập, tôn trọng tập thể, hoàn cảnh, môi trường… Cũng như vào chùa, vào nhà thờ ta phải đi nhẹ nói nhỏ, lên máy bay chớ nói đùa là có bom. Ta hòa nhập không có nghĩa ta bị mất cá tính, quyền tự do cá nhân, xã hội vẫn tôn trọng cá tính, đời tư của tất cả mọi người, vấn đề là không để cái riêng ảnh hưởng đến cái chung. 
Thứ 2, cha ông ta cũng có câu “Họa hổ họa bì nan họa cốt, tri nhân tri diện bất tri tâm”, tạm hiểu: Vẽ hổ vẽ bên ngoài khó vẽ được xương, hiểu người, hiểu mặt nhưng không hiểu được lòng dạ. Lòng người sâu thăm thẳm, biến ảo không lường. Để hiểu người, nhất là khi tuyển người, chọn bạn, chọn đối tác… ta phải cẩn trọng, công tâm, khách quan tìm hiểu quá khứ, hiện tại, quan hệ của người đó, thử việc họ, thử thách họ, tham khảo ý kiến khách quan, nên thử việc…  Giỏi như Khổng Minh- Gia Cát  Lượng mà cũng phải dùng đến 7 cách để thử người. Phụng Sồ- Bàng Thống dù tài năng ngang ngửa Khổng Minh, vậy mà vì có vẻ ngoài xấu xí nên Tôn Quyền không ưa, không dùng…
 
Nguyễn Tấn Mân

Ý kiến

Họ tên: (*)
Email: (*)
Tiêu đề:
Nội dung: (*)
Mã bảo vệ (*)
  6231
 


Tin tức khác
» “Quan nhất thời, dân vạn đại” (25/11/2016, 2:18 am)
» Thấp cổ bé miệng (9/11/2016, 12:50 am)
» Lá lành đùm lá rách (5/11/2016, 2:15 pm)
» Trẻ người non dạ (21/10/2016, 2:49 am)
» Buôn gian bán lận (11/10/2016, 6:44 am)
» “Nhân nào quả ấy” dưới góc nhìn khoa học (26/9/2016, 1:13 pm)
» Nhân nào quả nấy theo tư tưởng Phật giáo (22/9/2016, 2:04 am)
» Viết tiếp "Một cây làm chẳng nên non" (19/9/2016, 2:01 am)
» Một cây làm chẳng nên non... (8/9/2016, 4:25 pm)
» Công cha như núi Thái Sơn… (8/9/2016, 2:44 am)

http://laodongbinhduong.org.vn/
 

Lượt truy cập: 16709356
Đang truy cập: 18
Thiết kế bởi Trajan.vn