Ngẫm câu: “Ăn cây nào, rào cây nấy”

13/08/2016 - 07:25
 
Hình ảnh minh họa, nguồn Internet
 
Câu tục ngữ khuyên chúng ta phải bảo vệ, bồi đắp, gắn bó với môi trường, với nguồn sống, với tổ tiên, với dân tộc, với tập thể cùng làm việc cùng sống với ta... để ta cùng tồn tại và phát triển. Mặt khác, câu tục ngữ cũng phê phán cách sống ích kỷ vì mình, vì nhóm mình, vì lợi ích nhỏ mà bỏ qua quyền lợi lớn của cộng đồng, của dân tộc. 
 
Ở một góc độ, cán bộ công chức ăn lương của Nhân dân thì phải phục vụ Nhân dân, làm việc vì Nhân dân, vì đất nước. Kẻ nào ăn cơm dân tộc mà theo ngoại bang làm hại dân tộc thì muôn đời bị nguyền rủa là “kẻ- bọn phản quốc”. Theo Hoàng Lê Nhất Thống chí, Lê Chiêu Thống vì quyền lợi riêng, muốn trở lại làm Vua nên đã “rước voi giày mả tổ”, cầu viện giặc Thanh vào cướp nước ta. Hoặc, theo Đại Việt sử ký toàn thư, Trần Ích Tắc vốn tài giỏi thông minh hơn người nhưng vì muốn làm Vua nên Ích Tắc từng gửi thư riêng xin quân Nguyên xuống cướp nước ta. Năm 1285 khi giặc Nguyên vào cướp nước ta, Ích Tắc xin hàng để mong được làm Vua…
 
Nay nói nghĩa hẹp hơn của câu tục ngữ trên. Bạn tôi là lãnh đạo một đơn vị Nhà nước, anh ấy rất buồn vì trong đơn vị có vài người làm việc à ơi ví dầu. Người thì ham chơi trì trệ làm việc chất lượng kém, không học hỏi kiến thức cần thiết để làm việc. Anh thì chân trong chân ngoài, làm việc trong cơ quan cầm chừng, để thời giờ và trí tuệ làm bên ngoài tăng thu nhập… Bạn tôi khó “giải quyết dứt điểm” bởi nhiều lý do như cả nể, ngại thay đổi, ngại sự chống đối (dứt khoát họ sẽ chống đối), cũng có lý do có chút thông cảm vì thu nhập của đơn vị thấp, nhân viên phải chạy làm bên ngoài… Cũng xin nói thêm đã chấp nhận làm việc ở cơ quan Nhà nước thì phải chấp nhận mức lương do Nhà nước qui định.
 
Tình trạng các cơ quan Nhà nước người đông nhưng làm việc kém đã tồn tại lâu. Mới đây, trên vietnamnet.vn ngày 19/6/2016, bà Phạm Chi Lan- chuyên gia kinh tế nổi tiếng đã than: Ngân sách Nhà nước thu không đủ chi mà phải trả “lương và tính chất lương” cho 11 triệu người. Khi còn ở cương vị Phó Thủ tướng, ông Nguyễn Xuân Phúc nói: “Đội ngũ công chức của chúng ta hiện nay chỉ có khoảng 30% là đáp ứng được nhu cầu công việc”, “30% sáng cắp ô đi, tối cắp ô về”. Chính phủ rất quyết tâm tinh giản Bộ máy Nhà nước, đánh giá năng lực người theo hiệu quả công việc nhưng vẫn chưa thành công bởi vô vàn lý do. Tôi nghĩ, bạn tôi cũng nên góp phần nhỏ với chủ trương của Chính phủ để nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan. Anh ấy làm đúng, làm vì lợi chung tập thể thì sẽ có đa số người ủng hộ, không nên ngại, sợ.
 
Câu tục ngữ “ăn cây nào rào cây nấy” ngoài ý dạy con người bảo vệ, bồi đắp gốc rễ, dân tộc, cơ quan đơn vị. Nước mất thì nhà tan. Quyền lợi chung- đất nước đã mất thì quyền lợi của tập thể, của cá nhân cũng mất. Tuy nhiên, không thể cứ khư khư bảo vệ cá nhân, nhóm mình, đơn vị mình, phe mình, cơ quan mình một cách mù quáng mà bỏ quên quyền lợi cả dân tộc, lớn hơn là quyền lợi của loài người.  Người mẹ nghe con khóc, chạy ra thấy con mình đánh nhau với con hàng xóm, không thèm tìm hiểu ai đúng ai sai mà nếu chỉ biết bênh con, nhỡ con mình hư, có lỗi thì rõ là mẹ dạy con hư. Anh công chức không thể vì nịnh bợ lấy lòng cấp trên mà a dua, hùa theo, bao che cho việc trái pháp luật, tham ô  tham nhũng của lãnh đạo. Vậy là tiếp tay cho phá hoại, tiếp tay cho kẻ xấu. Ai đó vì quyền lợi của nhà mình, xóm mình rồi làm hại quyền lợi của vùng… Tương tự, không thể vì ông chủ DN trả lương cho ta mà bảo ta làm gì ta cũng làm, bảo ta làm việc sai pháp luật, sai đạo lý mà ta cũng làm.
 
Mỗi con người là một thực thể độc lập, phải biết suy nghĩ, hành động theo trí tuệ, hiểu biết của mình, và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước trời đất, trước tổ tiên việc mình làm. Điều 37 của Luật LĐ có quy định nội dung NLĐ có quyền từ chối làm một số việc như trái đạo lý, nguy hiểm đến tính mạng, trái chuyên môn… Công chức, viên chức ăn lương của dân- của cơ quan- của đơn vị mà chỉ làm việc riêng của  mình là vô trách nhiệm, không hoàn thành nhiệm vụ trên hết phải tự xấu hổ, tự kiểm điểm bản thân nếu không sẽ bị tập thể- cấp trên xử lý.
 
NGUYỄN TẤN MÂN
Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN