Nghề dạy học- nghề chịu nhiều áp lực

15/11/2019 - 14:08

(LĐBD) - Có rất nhiều ý kiến đồng ý rằng, nghề giáo ngày nay là nghề chịu áp lực rất cao. Điều quan trọng là ngành giáo- người giáo viên phải biết tự hóa giải- giảm nhẹ các áp lực.

Ảnh minh họa. Ảnh CTV

 

Áp lực lớn nhất vẫn là thu nhập thấp

Tại cuộc hội thảo “Áp lực lao động nghề nghiệp của nhà giáo phổ thông hiện nay...” do  Viện Nghiên cứu hợp tác phát triển giáo dục tổ chức cuối năm 2018, PGS.TS Đặng Quốc Bảo - nguyên Hiệu trưởng Trường cán bộ Quản lý Giáo dục và Đào tạo (nay là Học viện Quản lý Giáo dục) trăn trở: Giáo viên hiện nay luôn lo lắng cho số phận của mình sẽ ra sao, sẽ đi về đâu, nhất là các giáo viên dạy hợp đồng, thỉnh giảng… Đã có không ít trường hợp hàng loạt giáo viên mất việc. Không chỉ chịu trách nhiệm về giảng dạy kiến thức, giáo viên cũng phải chịu áp lực trước dư luận về đạo đức của học sinh. Học sinh đánh nhau ngoài trường cũng đổ lỗi cho giáo viên, cho giáo dục trong khi các em chỉ có khoảng 4-6 tiếng tại nhà trường. TS Nguyễn Thị Quế Anh - Học viện Chính trị khu vực I nói: Giáo viên phải chịu áp lực từ những chỉ tiêu khủng khiếp về bệnh thành tích, về chỉ tiêu như 100% lên lớp thẳng, chất lượng bộ môn 99%, duy trì sĩ số 98%... do cấp trên đề ra. Tuy nhiên, cũng như hầu hết NLĐ các ngành khác, áp lực lớn nhất với người GV là chuyện mức lương tối thiểu chưa đủ sống, mà dạy thêm thì sinh ra lắm chuyện còn phải bàn. TS Nguyễn Tùng Lâm – Phó Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục Việt Nam thì nói: Chưa bao giờ ngành giáo dục bất an như hiện nay từ biên chế, tiêu cực, thiếu giáo viên. Thực tế cho đến nay, cơ sở vật chất nhà trường không đủ chỗ cho trẻ em theo học, thiết bị, môi trường giáo dục không được phát triển tương xứng. Tiêu cực ngành giáo dục không ngày nào không được các cơ quan truyền thông đề cập. Đặc biệt nghề dạy học chưa bao giờ lại là nghề bấp bênh nhất từ trước đến nay...”. 
Tại tọa đàm “Áp lực của giáo viên: Nguyên nhân và giải pháp” do Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức cũng vào cuối năm 2018, cô Phan Thị Hồ Điệp, giảng viên khoa Giáo dục đặc biệt (Đại học Sư phạm Hà Nội), chia sẻ: Gia đình, nhà trường, xã hội đều tạo ra áp lực cho giáo viên. Nhiều phụ huynh hiện nay quá ỷ lại vào nhà trường theo kiểu “trăm sự nhờ thầy cô” hoặc quá can thiệp vào đời sống học đường như muốn lập tổ thanh tra kiểm tra bếp ăn rồi dự giờ đột xuất làm cho giáo viên rất căng thẳng. Cô Đỗ Thị Mai, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Dịch vọng B cho rằng phụ huynh khiến giáo viên bị áp lực nhiều. Ví dụ khi có những sự việc nhẹ nhàng, cha mẹ không chia sẻ với giáo viên mà đã đưa lên mạng xã hội khiến những người không chứng kiến bị hiểu sai lệch. Nhiều người gần như không cộng tác với giáo viên trong việc chăm lo cho con. Cô Hoàng Phương Ngọc, một giáo viên THCS chia sẻ: Học sinh giỏi rất kỳ vọng với giáo viên bởi các em thường đi học thêm nhiều với kiến thức cập nhật quốc tế trong khi những gì giáo viên học đều đã cách đây 10-15 năm, do vậy buộc các giáo viên phải tự trau dồi, nâng cao chuyên môn để học sinh phục bởi các em không tâm phục mình thì không thể dạy các em được, và điều này làm cho thầy cô rất mệt. Ngược lại, với học sinh trung bình, nếu giáo viên dạy quá nâng cao, các em không hiểu gì thì cả phụ huynh và học sinh đều không hài lòng. Ở trường công lập, một lớp có thể lên tới 60 học sinh thì giảng dạy sao cho phù hợp cũng là áp lực lớn. 

Trước hết, ngành giáo, nhà giáo phải tự hóa giải áp lực

Thầy Nguyễn Văn Hòa, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hệ thống giáo dục Nguyễn Bỉnh Khiêm (Cầu Giấy) nói: Hầu hết giáo viên được đào tạo theo cách cũ, bảo thủ, luôn nghĩ không ai hơn mình và mình sinh ra để dạy mọi người. Hơn nữa, lâu nay giáo dục Việt Nam luôn coi trọng việc dạy học sinh ngoan, vâng lời, chấp hành kỷ luật và thầy cô hiện tại cũng là sản phẩm của lối dạy đó. Vì vậy, thầy cô không chấp nhận học sinh hư, tỏ ra bức xúc và ngay lập tức xử lý những em không vào khuôn phép. “Áp lực rồi dẫn đến bạo lực”.  (cần phải đổi mới tư duy- giáo dục tương tác, tôn trọng ý kiến của học sinh, không áp đặt kết luận- PV). Lối dạy học hiện nay ở Việt Nam chủ yếu là cung cấp kiến thức dẫn đến tình trạng chạy theo điểm số, thi cử, thành tích và các chỉ tiêu thi đua. Nhà trường, phụ huynh, học sinh đặt áp lực lên giáo viên và chính giáo viên cũng tự tạo ra áp lực cho mình. Thầy Hòa cho rằng nhà trường hiện tại chưa tạo được môi trường giáo dục thân thiện, không hỗ trợ, chưa là chỗ dựa cho thầy cô. Một người mắc lỗi, cả trường run sợ, quay ra điều tra lẫn nhau. Các thầy cô không tin tưởng nhau thì không thể tạo niềm tin cho phụ huynh. Ngoài ra, các buổi tập huấn cho giáo viên chưa đúng cách, nặng nề và còn nhiều quy định. “Bây giờ, tập huấn phải mang tính trải nghiệm, phát huy tính tự nhận thức của giáo viên, khiến họ tự đổi mới, sáng tạo. Thầy cô phải là nhà giáo dục, người truyền cảm hứng. Đó mới là giáo viên”, thầy Hòa nói. Thầy Nguyễn Đức Sơn, Trưởng khoa Tâm lý giáo dục (Đại học Sư phạm Hà Nội) cho rằng giáo viên không yêu trẻ, yêu nghề thì khó vượt qua các áp lực và ngược lại. “Người yêu nghề, hài lòng với công việc thì không lý gì không kiểm soát được mình và không lý gì không đem lại điều tốt đẹp cho học sinh”, thầy Sơn nói và cho rằng chỉ khi định hướng nghề đúng, công tác tuyển sinh tìm được sinh viên phù hợp với nghề mới có thể cải thiện được điều này. TS Nguyễn Tùng Lâm đề xuất: Giáo viên, nhà giáo chủ động vượt qua áp lực nghề nghiệp, phải vượt qua chính mình, dám đương đầu với nghịch cảnh, tìm niềm vui, hạnh phúc trong sáng tạo nghề nghiệp... 
PGS.TS Đặng Quốc Bảo nhấn mạnh:  Giáo dục cần sự quan tâm của cả xã hội, giáo dục đâu chỉ là câu chuyện của nhà trường. Nhà nước cần có những chính sách đảm bảo sự ổn định, sự yên tâm trong công tác cho giáo viên. Bên cạnh đội ngũ giáo viên đại trà, các nhà nước đều có chính sách phát triển, bồi dưỡng người thầy tinh hoa.

Khắc Dũng

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN