Nhà nước và nhân dân cùng đưa nước sạch về nông thôn

09/04/2016 - 07:18

Khoan giếng bừa bãi rất có hại

Nhu cầu dùng nước không ngừng nâng cao, nhất là khi Việt Nam đang phát triển mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, quá trình đô thị hóa ngày càng nhanh, mật độ dân số ngày càng cao... Tuy nhiên, theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và môi trường, nhiều đô thị do nước mặt (nước sông, hồ...) không bảo đảm sạch, chi phí xử lý cao, hoặc không có nguồn nước mặt  nên phải dùng nước ngầm để sinh hoạt và sản xuất. Các thành phố, thị xã chủ yếu khai thác nưới dưới đất như: Hà Nội, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Hưng Yên, Quảng ngãi, Quy Nhơn, Cà Mau…
 
Đơn cử như Hà Nội, nhiều năm nay song song sử dụng nước lấy từ Sông Đà về, là dùng nước ngầm, nhất là khi hệ thống ống dẫn nước từ sông Đà về thường xuyên bị sự cố (hiện đang thi công đường ống thứ 2) thì việc dùng nước ngầm càng nhiều hơn. 
 
Khai thác nước dưới đất quá mức rất có hại. Thứ nhất là gây sụt lún đất, làm hư hỏng Các công trình xây dựng và kết cấu hạ tầng. Thứ hai là dùng nước ngầm quá mức gây suy thoái cả về số lượng, chất lượng nước dưới đất. Rất dễ thấy tại các vùng cao nguyên hiện nay, người dân thường than phiền là cứ vài năm một lần họ phải tốn tiền để khoan hoặc đào giếng sâu hơn vì thiếu nước dùng. Nhà nào cũng khoan- đào giếng sâu thêm thì cứ thế, mạch nước ngầm ngày càng sâu hơn, điệp khúc khoan- đào cứ thế tiếp diễn. Còn nói về giếng đào, giếng khoan gây ô nhiễm nguồn nước thì do các giếng đã đưa chất ô nhiễm xuống sâu dưới lòng đất vì  không còn đất, cát…tự nhiên lọc, thẩm thấu giữ lại chất ô nhiễm như trước đây.
 
Kinh nghiệm của tỉnh Bình Dương
 
Giải pháp là nên dùng nguồn nước tập trung, có kiểm soát chất lượng, số lượng, không để mạnh ai nấy đào, mạnh ai nấy khoan bừa bãi. Nếu nơi gần nguồn nước nhà máy, nước mặt thì dùng ống đưa nước đã xử lý sạch về. Những nơi xa nguồn nước mặt thì chỉ dùng rất ít giếng khoan (có kiểm soát) lấy nước, xử lý tập trung đạt yêu cầu để cung cấp cho nhu cầu. Giải pháp phù hợp là người dân và Nhà nước hợp tác thực hiện công trình.
 
Ông Phạm Đắc Thành, GĐ Xí nghiệp Cấp nước Tân Uyên cho biết: Xí nghiệp của ông đã thực hiện thành công mô hình Nhà nước và nhân dân cùng làm hệ thống cấp nước sạch tại nhiều địa phương, nhờ sự đồng thuận của người dân và sự hỗ trợ của Công ty TNHH MTV Cấp thoát nước - Môi trường Bình Dương (BIWASE). Trước tết Bính Thân vừa qua, xí nghiệp Cấp nước Tân Uyên đã đầu tư trên 12km đường ống Ω300, xây dựng thêm trạm bơm tại xã Tân Thành để đưa nguồn nước từ trạm bơm Đất Cuốc về nơi này. Công trình này đã huy động được nhiều lao động địa phương do người dân đã rất đồng thuận với mục đích tốt của công trình. Khi người dân đồng thuận, thì khi thi công vướng, ảnh hưởng đến nhà, vườn, cây cối của người họ, họ cũng dễ dàng chấp thuận- ông Thành nói.
 
Hoặc như một công trình cấp nước sạch khác đã làm trước tết Bính Thân 2016 theo mô hình Nhà nước và dân cùng làm là tại xã Tân Định, huyện Bắc Tân Uyên. Công trình này đã giúp chấm dứt việc người dân phải dùng nước giếng khoan, giếng đào, nước sông… không hợp vệ sinh để chuyển sang dùng nước đã được xí nghiệp cấp nước Tân Uyên xử lý. Nguồn vật tư thì do BIWASE  tạm ứng, còn nhân công thì huy động từ nhân dân địa phương. 
 
Ông Dương Hoàng Sơn, Phó Tổng GĐ  BIWASE cho rằng: Phương án đầu tư công - tư kết hợp (PPP) là giải pháp hữu hiệu và tiết kiệm nhất trong điều kiện khó khăn như hiện nay.  So sánh việc đầu tư đường ống kéo dài với xây nhà máy tại chỗ thì đầu tư đường ống tiết kiệm hơn, do giảm tốn chi phí vận hành, khai thác, kỹ thuật, nhân sự.
 
Hoàng Lan
Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN