Nhuận bút thấp sẽ làm giảm chất lượng tờ báo

26/06/2015 - 10:06


PV phải xông xáo, tìm tòi thông tin
 

Phần lớn báo tự cung tự cấp trả nhuận bút rất thấp
Ngay từ khi nhận giúp T viết bài cách nay cũng đã nhiều năm trước, tôi đã nhận định T sẽ rất khó trở thành một PV thời sự thật sự. Lý do tôi nghĩ vậy là do tờ báo mà T làm là tờ báo tự cung tự cấp, chật vật trong cơ chế thị trường nhiều sự cạnh tranh. Bởi, tôn chỉ của hầu hết các tờ báo tự cung tự cấp là làm sao để tờ báo tồn tại, có nguồn thu. Do vậy, rất nhiều tờ báo tự cung tự cấp để cho PV đi mời quảng cáo, ký hợp đồng tài trợ. Để khuyến khích PV ký được nhiều hợp đồng, tờ báo thường cho PV hưởng phần trăm hoa hồng có thể từ 30 đến 50%  tùy theo việc ký quảng cáo dễ hay khó. Ký quảng cáo càng khó thi hoa hồng của người ký phải càng cao để khuyến khích họ tích cực mời quảng cáo. Còn việc trả nhuận bút thì họ trả rất thấp, thậm chí có vài tờ báo không trả nhuận bút, thả lỏng cho PV tự sống bằng cách chào mời quảng cáo.
Mỗi tờ báo tự cung tự cấp có cách làm riêng, nhưng riêng tờ báo của T làm thì sống chủ yếu bằng nguồn thu được từ các hợp đồng quảng cáo. Cũng phải thôi, bởi chi nhuận bút thấp nên PV viết bài rất khó có giá trị cao. Ngoài ra, do báo có quá nhiều bài quảng cáo nên số lượng và chất lượng tin tức, vấn đề thời sự, bài viết kém. Tất cả các nguyên nhân trên sẽ dẫn đến kết quả là không thu hút bạn đọc, báo bán khó, không thu được lãi từ bán báo. Lại quay về cái vòng lẩn quẫn đăng nhiều bài quảng cáo, tin bài kém chất lượng, dẫn đến bán không được, phải sống chủ yếu từ nguồn thu tiền quảng cáo...
Quả thật vậy, nhận định của tôi về T sau rất nhiều năm nay vẫn đúng. T ngày nào là một chàng trai mới ra trường, đầy nhiệt huyết viết bài, tìm hiểu thời sự, lùng sục thông tin…nay đã khá béo tốt, áo quần bảnh bao, đã có ít tiền trong túi mời anh em uống cà phê. Thậm chí T còn khoe đã mua được nhà, dù chỉ là căn nhà nhỏ ngoại ô nhưng vẫn đã có nhà. Đổi lại với sự khá lên về vật chất, thì T lại bị kém đi về nghề nghiệp, nhiệt huyết của nghề báo. T nay không còn cái vẻ ham tìm tòi thông tin như xưa. Gặp lại tôi sau nhiều năm, T nói em bây giờ ít viết bài lắm, chủ yếu là viết bài quảng cáo, mời ký hợp đồng quảng cáo anh ạ. Cứ mỗi tháng em ký 1 đến 2 cái hợp đồng cũng có thu nhập gấp hàng chục lần đi viết bài ăn nhuận bút.
Một số tờ báo ngành cũng trả nhuận bút thấp
Không phải chỉ những tờ báo tự cung tự cấp mới có cách làm việc như nêu trên, mà đang có không ít các tờ báo nhỏ, là báo của ngành, có trách nhiệm tuyên truyền, là tiếng nói của ngành nhưng không đảm bảo cho PV có mức thu nhập tương đối đủ để PV yên tâm với nghề. Do PV không thể sống nổi với việc chuyên tâm viết tin bài nên nhiều PV cũng đi mời quảng cáo, hoặc sống bằng nhiều nghề.
Tôi có người bạn làm ở một tờ báo ngành, báo của bạn tôi được cơ quan chủ quản giao trách nhiệm tuyên truyền cho hoạt động của ngành. Ví dụ như lãnh đạo đi họp ở đâu, chỉ đạo vấn đề gì, cần phải tuyên truyền cho vấn đề này, vấn đề kia. Nói tóm lại là trách nhiệm khá nặng, là tiếng nói của ngành. Đương nhiên trách nhiệm cũng đi đôi với quyền lợi nhưng quyền lợi ít.  Tờ báo của bạn tôi được cơ quan chủ quan hỗ trợ lương cơ bản với mức hạn chế. Nói dễ hiểu là nếu một PV mới tốt nghiệp đại học, lương cơ bản bậc 1 chỉ khoảng hơn 2 triệu đồng/tháng, rõ là không ăn thua gì trong thực tế chi dùng hiện nay. Đương nhiên PV còn có thêm khoản nhuận bút, nhưng do tờ báo nhỏ quá, trách nhiệm tuyên truyền lại nhiều, mức lan tỏa thấp, lại bị cạnh tranh với nhiều tờ báo khác có mức lan tỏa và uy tín cao hơn nên rất khó mời quảng cáo, nguồn kinh phí thu vào từ quảng cáo là rất ít. Do vậy mà mức nhuận bút rất thấp, chỉ khoảng 150.000 đồng/bài. Tôi nhẩm tính, trung bình mỗi PV viết được khoảng hơn 10 bài/tháng, trung bình tổng thu nhập của mỗi PV cũng chỉ khoảng 5 triệu đồng/tháng. Vậy là thấp so với thực tế hiện nay.
Thiết nghĩ, đã là PV thì phải xông xáo, tìm tòi, chuyên tâm, trăn trở với thông tin….Có như vậy thì họ mới làm tròn trách nhiệm của người làm báo đối với xã hội. Thực tế, cũng có nhiều tờ báo ngành, báo của Đảng- Chính quyền địa phương được hỗ trợ kinh phí theo cách thu đủ chi đủ. Có nghĩa tờ báo làm tròn trách nhiệm tuyên truyền, giáo dục…cơ quan chủ quản sẽ chi kinh phí đủ cho tờ báo hoạt động, tương đối đủ cho PV sống được với nghề, không cần đi mời quảng cáo, không cần làm thêm nghề phụ

                Phạm Nguyễn
 

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN