Nhức nhối tình trạng vi phạm Luật BHXH

01/06/2015 - 08:26


Nếu không có BHXH, cuộc sống của NLĐ sẽ rất khó khăn

Vấn nạn xảy ra đã lâu, số tiền rất lớn
Ông Chu Mạnh Sinh, Phó chánh Văn phòng BHXH Việt Nam cho biết, tính đến cuối năm 2014, đối tượng tham gia BHXH chỉ chiếm khoảng 20% lực lượng lao động cả nước, bảo hiểm y tế khoảng 71% dân số. Tính đến 30/11/2014, số tiền nợ BHXH trên cả nước đã gần 11.115 tỷ đồng, bằng 6,3% so với tổng số phải thu. Đáng chú ý là tình trạng vi phạm pháp luật về BHXH kéo dài và mỗi năm mỗi tăng dù báo chí, ngành chức năng đã lên tiếng rất nhiều. Cụ thể, nợ BHXH vào cuối năm 1997 là khoảng 307 tỷ đồng, thì năm 2014 là gần 11.115 tỷ đồng và nhiều hơn năm 2013 đến 455 tỷ đồng.
Mới đây nhất, ông Mai Đức Chính, Phó chủ tịch Tổng liên đoàn LĐVN cho biết: Tổng LĐLĐ Việt Nam cùng nhiều bộ ngành liên quan đã thực hiện Chương trình giám sát tình hình thực hiện quy định về BHXH. Qua giám sát, điều tra hơn 12 doanh nghiệp với tổng số lao động gần 18.000 cho thấy, tính đến tháng 9/2014 các DN nêu trên còn nợ BHXH trên 521 tỷ đồng. Trong số 18.000 lao động tham gia giám sát thì có đến 3.000 lao động bị thiệt hại do các vi phạm về BHXH.
Các vi phạm nhiều nhất được kể ra là đóng chậm, đóng thiếu tiền BHXH. Nhiều DN kéo dài nợ BHXH, nhiều DN có trích lương công nhân để đóng BHXH nhưng lại không đóng hoặc chỉ đóng mang tính trả nợ. Điều này rất dễ gây ra tâm lý cho NLĐ tin rằng họ đã được đóng BHXH, nhưng sau này khi chuyển việc hoặc nghỉ việc mới phát hiện ra mình không được bảo đảm về BHXH, thì đã muộn, rất khó đòi. Qua thực tế trao đổi, rất nhiều NLĐ cho biết khi rời khỏi công ty họ mới biết rằng mình bị đóng thiếu, hoặc không được đóng BHXH …Tâm lý chung là rất buồn nhưng đành phải cho qua vì rất khó đòi. Một vi phạm khác về BHXH khá phổ biến là DN trốn đóng BHXH bằng cách không ký hợp đồng lao động, hoặc kê khai lương của NLĐ ở mức thấp...cũng có DN không chốt, trả sổ bảo hiểm cho NLĐ sau khi họ nghỉ; không xây dựng hệ thống thang lương, bảng lương.
Cần xử lý mạnh tay
Nguyên nhân lớn nhất gây ra tình trạng vi phạm pháp luật về BHXH ngày càng tăng và kéo dài thời gian qua được nhiều chuyên gia cho rằng do mức phạt thấp, chế tài xử phạt nhẹ, cơ chế phối hợp giữa các ngành liên quan chưa chặt chẽ...
Giám đốc BHXH TP. HCM Cao Văn Sang cho biết: Ngành BHXH đã sử dụng hầu hết các biện pháp thu hồi nợ BHXH, BHYT như thanh tra,  kiểm tra, áp dụng chế tài xử phạt các hành vi phạm nợ BHXH, BHYT…, nhưng tình trạng vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT vẫn không giảm. Việc khởi kiện các đơn vị vi phạm BHXH, BHYT ra tòa, việc thu hồi tiền nợ rất khó khăn do vướng cơ chế phối hợp giữa các ngành liên quan.
Nhiều chuyên gia cho rằng cách tối ưu nhất để giảm, chấm dứt vi phạm Luật BHXH là giám sát, kiểm tra, khởi kiện ra tòa, cưỡng chế thu hồi nợ... Thực tế là việc kiên quyết kiện các DN vi phạm ra tòa thời gian qua cũng có kết quả. Năm 2014, sau khi  có 50 cơ quan BHXH địa phương khởi kiện 5.832 DN, đơn vị nợ BHXH, BHYT 2.445 tỷ đồng, thì sau đó đã thu hồi được 621 tỷ đồng. Một dẫn chứng khác, sau khi bị giám sát, Công ty TNHH MTV Dịch vụ khảo sát và công trình ngầm PTSC đã nộp 1,8 tỷ đồng nợ BHXH
Theo Trưởng ban Pháp chế - BHXH Việt Nam, Luật BHXH, Luật BHYT cho phép truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các vi phạm pháp luật BHXH, BHYT. Tuy nhiên, Bộ Luật hình sự hiện hành không quy định tội danh cụ thể đối với những hành vi này nên không xử lý được. Do vậy, Bộ luật Hình sự (sửa đổi) cần chú ý vấn đề này.
Ông Bùi Sỹ Lợi - Phó chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội cho rằng, pháp luật phải nghiêm minh, kiên quyết hơn nữa trong xử lý hành vi vi phạm Luật BHXH
Tình trạng vi phạm Luật BHXH làm cho quyền lợi của NLĐ bị thiệt hại, an sinh xã hội khó bảo đảm. Thiết nghĩ, ngành chức năng phải có trách nhiệm buộc các DN, các đơn vị tuân thủ nghiêm Luật BHXH. Song song đó, NLĐ cần lên tiếng đấu tranh khi quyền lợi BHXH chính đáng của mình bị vi phạm, bởi nếu không có BHXH thì cuộc sống, nhất là khi về già, mất sức của NLĐ sẽ rất khó khăn.

Hoàng Lan
                   
 

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN