Chuyên trang tư vấn sức khỏe do Phòng khám Đa khoa Quốc tế Vigor Health tài trợ

Những đại dịch từng gây kinh hoàng cho nhân loại

26/05/2020 - 16:15

1. Đại dịch Antonine (năm 165 – 180): Đại dịch Antonine xảy ra 15 năm và đã giết chết 5 triệu người trên khắp các vùng Tiểu Á, Ai Cập, Hy Lạp và Italy, làm suy tàn đế chế La Mã từng hùng bá châu Âu. Các nhà khoa học hiện nay vẫn chưa tìm ra nguyên nhân của đại dịch này. Tuy nhiên, các triệu chứng của bệnh nhân bao gồm sốt, tiêu chảy, viêm họng... nên đoán nó có thể là bệnh sởi, đậu mùa hoặc dịch hạch. 2/ Bệnh dịch hạch Justinian (541 - 750 sau Công nguyên): Xảy ra vào triều đại vua Justinian I (483 - 565 sau Công nguyên) cai trị Đế quốc Byzantine (Đông La Mã) bởi vi khuẩn dịch hạch (Yersinia pestis). Do điều kiện vệ sinh kém, dân trí thấp nên trận dịch này đã giết chết khoảng 50 triệu người khắp vùng Trung Á, Trung Đông, Bắc Phi (một nửa dân số thế giới khi ấy). Đại dịch này kết thúc cũng là khi đế chế Byzantine suy yếu và không vực dậy được nữa. 3/ Cái chết đen (1347 - 1351): Đại dịch “cái chết đen” lan đến châu Âu vào tháng 10-1347, khi 12 tàu từ Biển Đen cập cảng Messina của Sicilia (Ý) và hầu hết các thủy thủ trên 12 con tàu đều đã chết, những người còn sống thì bị bệnh nặng, toàn thân bao phủ nhọt đen rỉ máu và mủ. Sau đó dịch lan rộng khắp châu Âu, giết chết khoảng 25 triệu người. Đến năm 1351, khi con người dân vệ sinh cá nhân, môi trường sạch hơn thì dịch giàm và ngừng. Mãi đến TK 19, nhà sinh vật học Alexandre Yersin mới phát hiện ra mầm bệnh từ khuẩn dịch hạch Yersinia pestis ký sinh trên loài chuột, khoa học tìm ra cách chữa trị. 4. Đại dịch bí hiểm Cocoliztli (TTK XVI): Giữa thế kỷ XVI, nạn hạn hán kinh hoàng xảy ra đi kèm với đại dịch bí hiểm Cocoliztli đã cướp đi khoảng 15 triệu sinh mạng– 80% dân số Mexico lúc bấy giờ và đã suýt xóa sổ quốc gia này. Mãi hàng thế kỷ sau này, các nhà khoa học mới biết là vi khuẩn Salmonella– nguyên nhân gây nên bệnh Thương hàn đã gây nên dịch này. 5/ Bệnh đậu mùa (TK 15 - 17): Thực dân châu Âu xâm chiếm châu Mỹ mang theo cả bệnh đậu mùa (do virus variola) tới lục địa này, làm chết khoảng 20 triệu người (gần 90% dân số ở châu Mỹ khi đó). Bệnh dịch này đã làm nhiều vua – nữ hoàng Châu Âu nhiễm và chết như Hoàng đế Habsburg Joseph I, Nữ hoàng Mary II của Anh, Czar Peter II của Nga và Vua Louis XV của Pháp... nhiễm và chết. Năm 1796, bác sĩ người Anh Edward Jenner phát minh ra Vacxin chữa bệnh này nên dịch lui dần. Năm 1980, WHO tuyên bố đậu mùa đã bị xóa sổ trên toàn thế giới. 6/ Dịch tả (TK 19): Bắt đầu ở Jessore, Ấn Độ (1817-1823), giết chết hàng triệu người Ấn Độ rồi nhanh chóng lan nhanh khắp thế giới. Mãi tới năm 1854, khi đại dịch đã lan rộng ở châu Âu, bác sĩ người Anh John Snow tìm ra cách ngăn chặn là ăn- uống- sống sạch để không nhiễm vi khuẩn nên dịch tả nhanh chóng kết thúc. Đến nay thế giới đã trải qua 7 trận dịch tả, đợt thứ 7 từ năm 1961 kéo dài cho đến ngày nay. Mỗi năm có khoảng 1,3- 4 triệu người bị dịch tả và làm chết từ 21.000- 143.000 người. 7/Cúm Tây Ban Nha (1918 - 1919): Ca bệnh cúm Tây Ban Nha đầu tiên là một đầu bếp ở Kansas tên là Albert Gitchel, lây cho khoảng 1.100 binh sĩ trong 3 tuần đầu và lây qua Pháp, Anh, Ý và toàn bộ Tây Ban Nha, Bắc Phi, Ấn Độ, Trung Quốc và Úc..  làm khoảng 500 triệu người nhiễm, hơn 50 triệu người chết. Sau này, nhờ cách ly người nhiễm, ngừng sinh hoạt công cộng, đông người nên dịch dần giảm và ngừng.
8/ Đại dịch cúm châu Á (năm 1957-1958): Cúm châu Á bùng nổ do chủng virus cúm A H2N2 , khiến gần 2 triệu người thiệt mạng. Các khu vực bị ảnh hưởng gồm Trung Quốc, Singapore và Mỹ. Sau đó chủng virus này tiến hóa thành chủng H3N2, khiến 500.000 người lây nhiễm chỉ sau 2 tuần, sau ca phát hiện đầu tiên tại HongKong. 9/ Đại dịch HIV/AIDS (năm 1981-nay): Tính tới nay dịch này nhiễm cho hơn 75 triệu người, và 32 triệu người đã tử vong, và vẫn tiếp tục lây nhiễm, chưa có thuốc đặc trị mà chỉ có thuốc làm chậm tiến triển của bệnh. Do bệnh này truyền qua đường tình dục, đường máu, mẹ sang con.. nên cách hiệu quả nhất là phòng bệnh lây qua các con đường trên. 10/ Các dịch bệnh do Coronavirus (SARS- MERS – Covid-19): Từ tháng 11/2002 đến tháng 7/2003, SARS (Hội chứng hô hấp cấp tính nặng) bùng phát tại HongKong, lan ra toàn thế giới làm 8422 người nhiễm bệnh và 774 người chết. Trong khi đó, MERS-CoV gây Hội chứng hô hấp Trung Đông đã lan ra 27 quốc gia Trung Đông, Bắc Phi, Châu Âu, Châu Á và Mỹ. Tính đến tháng 1/2019, đã có 845 ca tử vong do MERS, chiếm 34,5% trong tổng số ca nhiễm bệnh. Từ tháng 12/2019 đến nay, dịch Covid- 19 do chủng virus Corona mới gây ra đầu tiên tại TP Vũ Hán rồi lây ra khắp thế giới cho đến nay. Tính đến đầu tháng 5/2020, Covid- 19 đã “giết” gần 300.000 người, và làm cho gần 4 triệu người nhiễm bệnh tại hơn 210 quốc gia/vùng lãnh thổ. 

Phạm Nguyễn (TH)

 

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN