Nói thẳng: Hai bộ theo nhau tùy tiện đổi tên

31/05/2018 - 21:01

(LĐBD) - “Trạm thu phí” đổi thành “trạm thu giá”, “học phí” đổi thành “giá dịch vụ đào tạo” không chỉ không đúng về bản chất, giá trị thực của hai cụm từ mà hai Bộ Giao thông Vận tải và Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa thay đổi; mà còn gây ra nhiều phiền toái trong giao dịch, không đúng với bản chất sử dụng ngôn từ, ảnh hưởng đến sự trong sáng tiếng Việt.

Sự việc Bộ Giao thông Vận tải cho đổi tên từ “trạm thu phí” thành “trạm thu giá” ở các hệ thống thu phí xe ô tô đường bộ vừa qua khiến dư luận xã hội chưa hết bức xúc, gây ra nhiều tranh cãi, phiền toái, nhân dân không đồng lòng; thì sáng 30-5, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ lại đề nghị trước Quốc hội đổi cụm từ “học phí” thành “giá dịch vụ đào tạo”.

Bộ trưởng Nhạ cho rằng: “Chuyển đổi từ cơ chế thu học phí, sang giá dịch vụ đào tạo theo tính hướng đúng, tính đủ các chi phí cần thiết cho hoạt động đào tạo”! Phải chăng cụm từ “học phí” chưa đủ bản chất nói lên việc “thu phí học tập” hay sao? Mới nghe cụm từ “dịch vụ đào tạo” cảm giác “rộng”, nhưng suy cho cùng, bản chất của “giá dịch vụ đào tạo” mà bộ trưởng Nhạ đề cập là “thu phí từ người học”. Nói cách khác là không thay đổi bản chất của học phí. Mà đã không thay đổi bản chất, thì thay đổi cụm từ “học phí” sang “giá dịch vụ đào tạo” làm gì cho phản cảm, vừa không đúng về sử dụng thủ pháp ngôn từ của tiếng Việt, vừa không phản ánh đúng bản chất “thu phí” việc học tập của học sinh. Ấy là chưa kể sự thay đổi cụm từ “học phí” sang “giá dịch vụ đào tạo” phải tốn không ít kinh phí, giấy mực cho in ấn các văn bản ban hành ra nó. Hơn nữa, chúng ta đang xã hội hóa giáo dục, có những người dân ở vùng núi, biên giới hải đảo được nhà nước trợ cấp hoàn toàn miễn phí, thì việc gọi “giá dịch vụ đào tạo” hoàn toàn không phù hợp.

Trở lại với Bộ giao thông vận tải mới cho ra “lò” cụm từ “trạm thu giá” thay “trạm thu phí” khiến dư luận bức xúc, nhân dân không đồng tình.

 Thực chất mà nói, bản chất của “thu phí” đường bộ đối với các loại phương tiện xe ô tô khi đi qua cung đường mới làm (cung đường mà xe ô tô phải đóng phí (thuế đường) là trả tiền cho nhà đầu tư đường bộ để họ trả lại cho nhà nước, mà trước đó họ đã vay hoặc ứng từ nhà nước. Bản thân mỗi xe đi trên cung đường ấy, phải đóng phí là dĩ nhiên, đúng luật. Vậy cụm từ “trạm thu phí” là tên gọi quá chuẩn và ưu Việt, thể hiện đúng bản chất của phí cầu, đường. Còn cụm từ “trạm thu giá” không những không phải ánh được bản chất thu cái gì? và nếu thu thì giá bao nhiêu? Vậy mới có sự châm biếm, một xe ô tô đến đưa giá đỗ, nhân viên bảo “trạm có mua giá đâu mà anh đưa”!

Mặt khác, ngay sau khi có quyết định đổi tên từ “trạm thu phí” thành “trạm thu giá”, hàng loạt trạm thu phí đường bộ ở nhiều tỉnh, thành phải rỡ bỏ bảng cũ, thay vào đó bảng mới. Cả đất nước Việt Nam, biết bao trạm thu phí phải rỡ bỏ  “trạm thu phí” để “chưng” “trạm thu giá”. Tất nhiên, tiền đó lấy từ nguồn thu phí xe ô tô đường bộ.

Thiết nghĩ, việc đổi tên “trạm thu phí” thành “trạm thu giá” của Bộ Giao thông Vận tải;  “học phí” thành “giá dịch vụ đào tạo” của Giáo dục và Đào tạo là cảm tính, tùy tiện, không cần thiết. Bởi hai cụm từ “trạm thu phí”, “học phí” đã phản ánh đầy đủ bản chất, chuẩn về ngữ pháp tiếng Việt, có tính lịch sử lâu dài, dễ thuộc, dễ nhớ rồi thì không cần thay đổi nữa.

LTS: Người có học ngôn ngữ Tiếng Việt đều biết, “học phí” và “giá dịch vụ đào tạo” đều là từ Hán Việt cả, cũng như nhau cả, chỉ khác là từ 2 từ ngắn gọn dẫn giải thành 5 từ dài dòng mà thôi.

Mai Thắng

 

 

 

  

 

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN