Sách của Thầy Đại bị phê phán điều gì?

20/09/2018 - 08:08

(LĐBD) - Đã vài tuần nay Tài liệu Tiếng Việt 1- Công nghệ giáo dục (tạm gọi là sách của Thầy Đại) bị báo chí, mạng xã hội bàn bạc, phê phán rất nhiều.

Nhiều bài học của sách Thấy Đại bị phê phán là sai, bất hợp lý so với nhận thức- trình độ của trẻ 6 tuổi. Ví dụ như bài “Quả bứa” kể câu chuyện 2 cháu Năm và Sáu nhặt được quả bứa rồi giành nhau, buộc phải nhờ cậu Cả phân xử. Cậu Cả cắt quả bứa làm đôi rồi chia cho Năm một nửa cái vỏ. Sáu cũng được chia nửa cái vỏ, còn cậu Cả giành phần ruột thơm ngon về mình với lý giải là công cho quan tòa phân xử. Lời lẽ trong câu chuyện rất phản cảm, gọi nhau bằng mày – tao. Nội dung truyện dạy tiểu xảo xấu. Nếu ta dạy trẻ ý nghĩa sâu xa của truyện là phê phán tiểu xảo trên (ý nghĩa các truyện cười....)  thì các cháu chưa hiểu nổi. Ngoài ra, vào vườn người ta hái quả khi không được chủ vườn cho phép là dạy trẻ trộm cắp. Hoặc như truyện Bé xách đỡ mẹ, mẹ vừa dắt bé vừa xách đồ nhiều, nặng nên bé nói với mẹ là bé xách đồ cho mẹ còn mẹ thì bế bé.... Cũng là dạy bé xử sự tiểu xảo với mẹ. Còn nhiều bài học “mớm” cho trẻ những thói xấu như tọc mạch, xu nịnh, nói dối, châm biếm người khác... Bộ sách triển khai tới 49 tỉnh, thành trên cả nước nhưng lại dùng quá nhiều từ địa phương như “bể” (biển), “gà qué”, “quả chấp”, “bé huơ”, “khươ mũ”, dùng gần như hoàn toàn là từ của người dân miền Bắc. 
Một vấn đề của sách Thầy Đại bị phê phán rất gay gắt là cách đánh vần mới. Ví dụ các chữ “c”, “k” và “q” đều đọc là /cờ/; hay các chữ “r”, “d” và “gi” đều đọc là /dờ/… Nếu chữ /d/ đọc là “r” thì từ con dơi sẽ đọc là con rơi.... Nếu chữ Q đọc là /cờ/ thì chữ mọi chữ có từ /qu/ đứng đầu (quang, quác, quá, quẻ...) sẽ đọc như thế nào?!  Như vậy, học sinh không thể phân biệt được các từ khác nhau về nghĩa nhưng đồng âm khi đánh vần. Việc dùng những hình tròn, hình vuông để thay cho từ ngữ cũng bị phê phán là dạy trẻ học vẹt. Một điều rất không hợp lý là sách của thầy Đại chỉ áp dụng cho lớp 1 và khi lên lớp 2 thì phải học theo cách đánh vần cũ !. 
... Do sự phức tạp, khác thường trong cách đánh vần như nêu trên nên phụ huynh sẽ không thể tự dạy con em mình ở nhà, trong khi con- em học ở nhà, học với cha mẹ là rất nhiều. 
Theo Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ, tài liệu Tiếng Việt lớp 1 Công nghệ giáo dục là kết quả nghiên cứu từ năm 1978 của một số nhà khoa học, đứng đầu là Giáo sư Hồ Ngọc Đại. Tài liệu này là một trong những phương án để các địa phương lựa chọn. Khi Chương trình giáo dục phổ thông mới được ban hành, với chủ trương “một chương trình nhiều sách giáo khoa”, tất cả các tài liệu dạy học được đưa vào nhà trường với tư cách là sách giáo khoa đều phải được Hội đồng quốc gia thẩm định. Nói dễ hiểu, trong khi Bộ GD& ĐT chưa phê duyệt danh mục sách giáo khoa (theo Chương trình giáo dục phổ thông mới) thì sách Tiếng Việt của Thầy Đại chỉ là một trong số các sách mà các cơ sở giáo dục có thể lựa chọn sử dụng. Chương trình CNGD của GS Hồ Ngọc Đại được thí điểm năm 1978, năm 1985 mở rộng ra các tỉnh, đến năm 2000 áp dụng tại 43 tỉnh, thành nhưng sau đó bị tạm dừng vì Luật Giáo dục 2005 quy định thực hiện một chương trình, một bộ SGK thống nhất trong cả nước. Năm 2008, chương trình này được quay lại thực hiện ở 8 tỉnh. Năm học 2010-2011, Bộ trưởng GD&ĐT lúc đó là ông Phạm Vũ Luận cho phép thí điểm bộ sách này trong nhà trường. Đến nay, chương trình đã được áp dụng tại 49 tỉnh, thành với hơn 800.000 HS.
Thực tế đã có rất nhiều tỉnh- TP dùng sách của Thầy Đại từ khoảng năm 2000 đến nay, và đã có không ít tỉnh- TP từ chối không dùng sách này như TPHCM, Bình Dương, Bà Rịa- Vũng Tàu...
Nguyễn Tấn Mân
Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN