Thừa cân và béo phì

29/12/2017 - 14:44

(LĐBD) - Tổ chức y tế Thế giới định nghĩa béo phì là tình trạng tích lũy mỡ quá mức và không bình thường tại một vùng cơ thể hay toàn thân đến mức ảnh hưởng tới sức khỏe.

Béo phì là tình trạng sức khỏe có nguyên nhân dinh dưỡng. Người bị béo phì ngoài thân hình phì nộn, nặng nề, khó coi,... còn có nguy cơ mắc nhiều bệnh như rối loạn lipit máu,tăng huyết áp, sỏi mật, đái tháo đường, xương khớp ,..và ung thư 

 Béo bụng là một trong những biểu hiện của bệnh béo phì

Phân loại:

Béo phì được xác định bằng chỉ số BMI (body mass index) và được đánh giá qua sự phân bố mỡ thông qua tỉ lệ eo-hông và tổng các yếu tố rủi ro về tim mạch. BMI có quan hệ gần gũi với tỷ lệ mỡ trong cơ thể và tổng lượng mỡ trong cơ thể.

BMI được tính bằng cách chia cân nặng (kg) cho bình phương chiều cao (mét) theo công thức:

 

Với, W là cân nặng, và H là chiều cao.

Dân số châu Á có chỉ số BMI thấp hơn người Caucasian, do đó một số quốc gia đã định nghĩa lại béo phì; Nhật Bản gọi béo phì khi BMI lớn hơn 25 trong khi Trung Quốc là trên 28.

Các yếu tố thừa cân, béo phì:

a/ Khẩu phần và thói quen ăn uống:

Khi chế độ ăn cung cấp năng lượng năng vượt quá nhu cầu, nếp sống làm việc tĩnh lại, ít tiêu hao năng lượng sẽ làm cân nặng cơ thể tăng lên.

Các chất sinh năng lượng có trong thức ăn như  protit, lipid, glucid trong thức ăn đều chuyển nhanh thành chất béo dự trữ.

Các loại thức ăn nhanh, nhiều dầu mỡ là một trong những nguyên nhân gây thừa cân, béo phì.

b/ Hoạt động thể lực:

Hoạt động thể lực có vai trò hết sức quan trọng đối với tình trạng thừa cân- béo phì.

 Thể thao giúp cân bằng năng lượng trong cơ thể.

c/ Yếu tố di truyền:

Yếu tố di truyền có vai trò nhất định đối với béo phì. Theo Grant và Clark (1976) trẻ có cha mẹ béo phì thường bị béo phì. Một nghiên cứu ở Thái Lan  trên trẻ từ 6-13 tuổi (1996) cho thấy tỉ lệ con cái có cha mẹ béo phì bị béo phì nhiều hơn gấp 3,1 lần so với những trẻ em có cha mẹ không bị béo phì. Trong số trẻ béo phì, khoảng 80% có cha hoặc mẹ bị béo phì, 30% có cả cha và mẹ bị béo phì. Tuy nhiên trên cộng đồng, vai trò của yếu tố di truyền này không lớn.

d/ Yếu tố kinh tế:

Ở các nước đang phát triển, kinh tế còn nghèo, tỉ lệ người béo ở tầng lớp nghèo thường thấp. Nguyên nhân chính là do nguồn cung cấp thực phẩm còn hạn chế, năng lượng tiêu hao nhiều không chỉ do lao động chân tay nặng nhọc mà tiêu hao năng lượng còn tăng lên do đi lại chủ yếu bằng phương tiện thô sơ hay đi bộ. Ngược lại, ở cộng đồng có điều kiện kinh tế- xã hội tốt hơn, tỷ lệ béo phì thường cao hơn.

Mặt khác, ở các nước công nghiệp phát triển, sự thiếu ăn không còn phổ biến nữa, tỷ lệ béo phì lại thường cao ở tầng lớp nghèo, ít học so với các tầng lớp khá giả hơn. Nguyên nhân là do tầng lớp nghèo vẫn giữ thói quen ăn uống có nguy cơ đối với thừa cân, còn tầng lớp khá giả lại có xu hướng kiểm soát tốt hơn tình trạng béo phì do có hiểu biết nhiều hơn.

Thuốc giảm cân, thực phẩm chức năng giảm cân

 * Thuốc giảm cân:

 Thuốc giảm cân, thuốc điều trị béo phì ít có kết quả nếu không phối hợp với tiết thực giảm cân (ăn kiêng) và tăng cường vận động thể lực. Mặt khác dùng thuốc phải áp dụng liệu trình lâu dài vì sự tăng cân trở lại khi ngừng thuốc. Vì vậy, phần lớn các trường hợp béo phì không nên dùng thuốc để điều trị do nhiều tác dụng phụ. Một số thuốc có thể dùng phối hợp với tiết thực giảm cân và tăng cường vận động thể lực để tăng sử dụng năng lượng: (theo United States Food and Drug Aministration, một số thuốc được dùng để điều trị béo phì dựa trên các tác dụng gây chán ăn, ức chế men lipase làm cho mỡ không hấp thu được).

+ Lưu ý, không bao giờ giảm cân bằng các thuốc lợi tiểu, hormon giáp, riêng thuốc làm giảm lipide nói chung không nên cho ngay lúc đầu.

5) Một số phương pháp điều trị béo phì đặc biệt

- Đặt bóng vào dạ dày, gây cảm giác đầy dạ dày, cảm giác no và hạn chế ăn. 

- Phẫu thuật nối shunt hỗng tràng dạ dày làm giảm hấp thu thức ăn.  

- Khâu nhỏ dạ dày  

- Phẫu thuật lấy mỡ ở bụng.  

Các điều trị này chỉ dành cho người quá béo, hay béo phì làm hạn chế mọi sinh hoạt, béo phì gây tàn phế...  

6) Phòng ngừa: Nhìn chung việc điều trị béo phì ít hiệu quả, tốt nhất là phòng ngừa béo phì dựa tiết thực giảm cân và tăng cường vận động thể lực.

-Tập thể dục ít nhất 3 lần (it nhất 30 phút) mỗi tuần.

-Tăng cường vận động: đi bộ, chơi thể thao, làm vườn,...

-Sử dụng giấm táo mật ong dạng viên hoặc dung dịch. Giấm táo giúp ngăn chặn sự tích tụ mỡ trong cơ thể và gan, giảm lượng calo đưa vào cơ thể mỗi ngày,qua đó giúp giảm mỡ (mỡ dưới da, mỡ nội tạng) và giảm cân nặng cơ thể mà không gây ra tác dụng phụ. Ngoài ra, giấm táo còn giúp ngăn ngừa hội chứng rối loạn chuyển hóa, từ đó giúp cơ thể giảm cân một cách khỏe mạnh.

-Bỏ thuốc lá.

-Ăn nhiều trái cây và rau.

-Uống ít rượu.

 Tập thể dục kết hợp với chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp phòng ngừa bệnh béo phí.

Bác sĩ CK1 Dương Lệ Chi

 

Qúy bạn đọc và NLĐ cần tư vấn về sức khỏe, vui lòng gửi câu hỏi cho chúng tôi theo địa chỉ Email: truyenthong@healthcare.com.vn  Website:Vigorhealth.com.vn

Hoặc trực tiếp đến phòng khám để được các bác sỹ tư vấn.

Giờ tư vấn từ 7h30 đến 17h (Từ thứ 2 đến thứ 7)

Tên liên hệ: Cô Trang -    Hotline: 028.39115315- Tổng đài: 19001856

Địa chỉ: 21 Nguyễn Trung Ngạn- Phường Bến Nghé- Quận 1-Tp.HCM.

                          Đến với Vigorhealth là sự lựa chọn tốt nhất của bạn!

                                       Chuyên trang tư vấn sức khỏe do Phòng khám Vigor Health tài trợ

 

 

 

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN