Chuyên trang do Phòng khám Đa khoa Quốc tế Vigor Health tài trợ

Thực phẩm chức năng là con dao 2 lưỡi

16/10/2019 - 14:00

(LĐBD) - Tại Việt Nam, khoảng từ năm 2000 đến nay, thực phẩm chức năng (TPCN) xuất hiện và đã có rất nhiều người hiểu sai về loại thực phẩm này, do chưa hiểu biết về nó và do quảng cáo quá mức, lừa dối.

Hiện nay cả nước đã có gần 4.000 cơ sở sản xuất kinh doanh TPCN, với hơn 70% các sản phẩm đang lưu hành trên thị trường Việt Nam là do các cơ sở sản xuất trong nước sản xuất, còn hơn 20% là nhập khẩu. Theo Dược sĩ- CKII Bùi Văn Uy, TPCN là sản phẩm được bổ sung hoạt chất chức năng có lợi cho sức khỏe, nhưng cũng có những tác dụng không mong muốn, do vậy phải rất cân nhắc khi dùng. Theo quy ước, TPCN sẽ đưa hoạt chất chức năng vào sản phẩm với một hàm lượng vừa đủ nhằm bù đắp lượng thiếu hụt nhưng có một số tình trạng nguy hại đã xảy ra như: Nhà sản xuất đưa hoạt chất chức năng vào sản phẩm với một hàm lượng cao hơn quy ước. Đưa vào sản phẩm các hoạt chất chức năng vừa có lợi vừa có hại. Không lấy thực phẩm làm nền mà dùng các nguyên liệu chỉ dùng làm thuốc trong y học cổ truyền. Cần chú ý một số cụ thể một số loại TPCN hiện nay: TPCN bổ sung canxi vitamin D rất cần cho trẻ chậm cứng cáp nhưng nhu cầu trẻ em chỉ 1.000mg/ngày, trong đó thức ăn đã đảm bảo được ít nhất 500mg/ngày nên chỉ nên dùng thêm rất ít vừa đủ vì thừa canxi trẻ sẽ chán ăn mệt mỏi. Với người cao tuổi, muốn phòng loãng xương phải dùng canxi đầy đủ ngay khi còn trẻ, còn lúc về già có dùng canxi cũng không làm tăng mật độ xương, không giảm được tỉ lệ gãy xương, trái lại dùng quá nhiều sẽ có nguy cơ các bệnh về tim mạch. Còn với loại TPCN chứa selen, tảo, vitamin chống oxy hóa, làm chậm quá trình già hóa thì dùng selen quá liều sẽ bị hiện tượng “selenosis” như rối loạn tiêu hóa, rụng tóc, móng tay móng chân bị mục, mệt mỏi, gây hại thần kinh; dùng tảo chứa nhiều iod vừa đủ sẽ tránh được bệnh bướu cổ nhưng dùng nhiều sẽ bị cường giáp làm cho tim đập nhanh. Với TPCN chứa hay kích thích tạo ra các hoóc-môn thì dùng tesosteron liều cao hoặc kéo dài gây phát sinh u xơ lành tính, ung thư tuyến tiền liệt, kìm hãm sự sản xuất tinh trùng, gây vô sinh, không dùng cho trẻ em dưới 12 tuổi (tránh sự rối loạn nội tiết). Riêng TPCN kích thích tạo ra hoóc-môn tăng trưởng thì nam cao tuổi dùng GH sẽ trẻ trung ra nhưng không mạnh, không sáng suốt hơn, không vững bền. Do đó GH chưa được chấp nhận là thuốc chống lão hóa. Mặt khác, khi GH lên quá ngưỡng sẽ gây ra bệnh u tuyến yên làm đau đầu, chèn ép dây thần kinh thị giác, gây tăng quá mức xương của các đầu chi gọi là bệnh to cực; gây ra hội chứng ống cổ tay; gây tiết nhiều mồ hôi, yếu cơ, giảm chức năng quan hệ tình dục, có thể đái tháo đường tuýp 2. Còn với TPCN bổ dưỡng thì không nên nghĩ rằng chúng “không bổ ngang thì bổ dọc” mà cứ dùng thả cửa mà dùng kéo dài sẽ gây mệt mỏi, làm thay đổi sự chuyển hóa bình thường trong cơ thể. Còn loại TPCN bổ sung vitamin C, mỗi viên chứa 250mg C tự nhiên (làm từ quả Acerola Chery), 35g flanonoid (chiết từ cam) và chất dinh dưỡng thực vật (phytonutrient) dùng cho người muốn tăng sức đề kháng, chế độ ăn hàng ngày không đa dạng, người hay hút thuốc lá, uống rượu bia... còn nếu dùng liều cao kéo dài làm cho cơ thể quen đi, khi không dùng sẽ thấy mỏi mệt, có thể gây rối loạn tiêu hóa, gây thừa sắt… 

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Phong - Cục trưởng Cục an toàn thực phẩm (Bộ Y tế) bức xúc: Việc lừa dối quảng cáo TPCN có tác dụng như thuốc chữa bệnh, là những hành vi bất chấp luân thường đạo lý, gây hiểu sai về nó. Những bệnh nhân mắc bệnh nan y nếu phát hiện sớm, chữa ngay sẽ khỏi bệnh nhưng vì tin vào quảng cáo TPCN mà không chữa đúng, làm cho bệnh nặng hơn, khó chữa hơn hoặc không thể chữa được nữa. Ông Nguyễn Thanh Phong nói: Bộ Y tế đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 15, theo đó tất cả cơ sở sản xuất trong nước cũng như nhập khẩu đều phải sản xuất ở nhà máy đạt tiêu chuẩn GMP, đảm bảo chất lượng sản phẩm từ nhà máy, quản lý chặt chẽ hơn nội dung quảng cáo TPCN.

Phạm Nguyễn

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN