Vấn đề nợ BHXH chế tài chưa nghiêm

26/09/2014 - 03:14

Nan giải vấn đề doanh nghiệp nợ đọng BHXH

Ông Đỗ Văn Sinh, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam cho biết, trong tổng số nợ nêu trên, thì riêng số tiền nợ BHXH, BHYT của các doanh nghiệp tính đến nay đã là 8.896,6 tỷ đồng, chiếm 79,5 %. Số tiền ngân sách nợ BHXH là 2.291 tỷ đồng, chiếm 20,5%. Số tiền nợ BHXH nêu trên thường xuất phát từ những doanh  nghiệp chây ỳ, cố tình vi phạm Luật BHXH.


NLĐ thường không phản ứng khi chủ DN vi phạm Luật BHXH

Khó đòi nhất, thậm chí không thể đòi được dù chỉ là 613 tỷ đồng, chiếm 6,9% tổng số nợ BHXH, là loại nợ xuất phát từ các doanh nghiệp đã bỏ trốn hoặc ngừng hoạt động. Đáng lo nhất là nợ BHXH xuất phát từ các doanh nghiệp vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (DN FDI) làm ăn tại Việt Nam, bị thua lỗ rồi bỏ trốn về nước. BHXH Việt Nam đã thống kê, tính đến tháng 9/2014, cả nước có 179 doanh nghiệp FDI nợ BHXH gần 55 tỷ đồng đã bỏ trốn, dù chỉ chiếm 0,6% tổng nợ BHXH cả nước nhưng gần như không thể giải quyết. Những địa phương nhiều doanh nghiệp FDI đầu tư như: TP.HCM, Hà Nội, Bình Dương, Đồng Nai… có nhiều doanh nghiệp bỏ trốn nhất. Đơn cử, tại Đồng Nai hiện có 54 dự án FDI với tổng vốn đăng ký gần 173 triệu USD đã ngưng hoạt động, trong đó có đến 29 dự án FDI vắng chủ, chưa kể 17 dự án khác đã bị xóa tên. Có 17 DN nợ tiền BHXH với tổng số tiền lên tới hơn 3,6 tỷ đồng. Nổi cộm như Công ty TNHH Tsoca Vina (KCN Biên Hòa 2) đã ngừng sản xuất, chủ đầu tư bỏ về nước không liên lạc được, hiện nợ BHXH hơn 523 triệu đồng. Công ty TNHH Kỹ nghệ J&V (KCN Dệt may Nhơn Trạch) nợ bảo hiểm hơn 688 triệu đồng…

Do chế tài chưa nghiêm

Nguyên nhân lớn nhất của tình trạng nợ BHXH được nhiều đại biểu tại hội thảo đồng tình nhất là do chế tài xử phạt doanh nghiệp nợ BHXH chưa đủ mạnh. Cơ quan BHXH chưa tổ chức nhiều cuộc thanh, kiểm tra, không có biện pháp kịp thời xử lý ngay khi số nợ BHXH chưa lớn, do vậy đến khi số nợ đã quá lớn, chủ doanh nghiệp đã bỏ trốn... thì không thể xử lý.

Nhiều đại biểu cho biết, vấn đề đòi nợ BHXH thực tế rất phức tạp, cần linh hoạt hoãn, khoanh nợ…Nói dễ hiểu, nếu xử lý quá dứt khoát, quá mạnh tay sẽ gây khó cho những doanh nghiệp gặp khó khăn tạm thời, chưa đóng BHXH được. Khó nhất là khi doanh nghiệp đã nợ BHXH quá nhiều, lúc đó việc khoanh nợ, tính lãi chậm đóng của các doanh nghiệp bỏ trốn là vô cùng phức tạp, chưa có biện pháp cụ thể…Nhiều đại biểu góp ý, giải quyết vấn đề nợ BHXH nếu muốn thực hiện tốt thì phải thực hiện ngay từ đầu. Phải thường xuyên kiểm tra, có các biện pháp xử lý khi doanh nghiệp chậm, hoãn đóng BHXH, dù khoản nợ chưa lớn cũng phải xử lý ngay. Cần học kinh nghiệm của thành phố Hà Nội là lập các đoàn thu nợ liên ngành BHXH, có sự tham gia của nhiều ngành chức năng nhằm có đủ khả năng thực hiện các biện pháp hiệu quả để gây sức ép, buộc doanh nghiệp phải đóng BHXH. Cũng cần xem xét và khởi kiện ngay khi doanh nghiệp nợ BHXH ở mức vừa phải, còn khả năng trả nợ nhằm tránh tình trạng khi doanh nghiệp đã tích lũy số nợ BHXH quá lớn, rất dễ phó mặc, buông trôi, hoặc bỏ trốn, tuyên bố phá sản…Luật BHXH phải được phối hợp với các quy định, luật khác như Luật Kinh doanh, Luật Hình sự. Cụ thể, nếu doanh nghiệp vi phạm Luật BHXH thì phải bị xử lý phù hợp, chế tài xử lý không mâu thuẫn với quy định các của các luật khác.

Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Đỗ Văn Sinh cho rằng: Việc giải quyết vấn đề nợ BHXH hiện đã quá phức tạp, vượt khả năng của ngành BHXH. Do vậy, cơ quan BHXH sẽ tổng hợp ý kiến, đề xuất của các bộ, ngành về vấn đề này, trình Chính phủ để xin chỉ đạo của Chính phủ trong tháng 9/2014.

Khi doanh nghiệp trốn đóng BHXH thì thiệt hại nhiều nhất vẫn là NLĐ, bởi chẳng may họ bị mất sức hoặc về hưu mà không có hoặc có ít tiền BHXH sẽ là gánh nặng cho gia đình và xã hội. Tuy nhiên, nhìn chung thì trong quan hệ lao động thực tế hiện nay, thường thì NLĐ không dám phản ứng mạnh khi chủ sử dụng lao động vi phạm việc đóng BHXH, bởi nếu phản ứng mạnh như kiện, kiến nghị…họ có thể bị mất việc. Do vậy, trách nhiệm lớn nhất trong việc buộc thực hiện nghiêm Luật BHXH là của các cơ quan nhà nước.

Tấn Mân

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN