Vì sao vốn đầu tư Nhật vào VN giảm

13/09/2015 - 12:14

Giảm nhưng vẫn đứng thứ 2
Ông Toma Masaaki, Bí thư thứ hai Đại sứ quán Nhật Bản cho biết: Vốn đầu tư Nhật Bản đã nhiều năm đứng đầu hoặc đứng thứ 2 trong số các nước có vốn đầu tư vào VN. Từ năm 2011 đến hết năm 2013, vốn đầu tư Nhật Bản liên tục tăng nhanh. Cụ thể năm 2011 đạt 24 tỉ USD, năm 2012 đạt 56 tỉ USD, năm 2013 là 58 tỉ USD, nhưng năm 2014, chỉ còn 23 tỷ USD, giảm hơn 65% so năm 2013.
Theo Cục Đầu tư nước ngoài, dù tốc độ và vốn đầu tư Nhật Bản vào VN giảm, nhưng hết tháng 4/2015, vốn đầu tư Nhật Bản tại VN vẫn có 2.619 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư là 37,5 tỷ USD. Nhật vẫn là nhà đầu tư lớn thứ 2 trong hơn 100 quốc gia, vùng lãnh thổ có vốn đầu tư tại VN (sau Hàn Quốc, đến tháng 7/2015 đạt 39,1 tỷ USD). Tuy tổng vốn đầu tư Nhật Bản vào VN có giảm, nhưng số doanh nghiệp (DN) Nhật Bản sang VN vẫn tăng, đạt khoảng 1.400 DN.
Trong khi Đài Loan đầu tư vào lĩnh vực có giá trị gia tăng cho VN thấp như dệt may, da giày, chế biến gỗ... thì vốn đầu tư Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, Hoa Kỳ... tập trung chủ yếu vào công nghệ cao, giá trị gia tăng cho VN cao. Hiện đến 83,3% tổng vốn đầu tư của Nhật Bản tại VN dành cho công nghiệp chế biến chế tạo (1.344 dự án với 31,3 tỷ USD). DN Nhật cũng đóng vai trò chủ đạo trong quá trình phát triển công nghiệp hỗ trợ VN. VN đang thực hiện “Chiến lược công nghiệp hóa trong khuôn khổ hợp tác VN – Nhật Bản hướng đến năm 2020, tầm nhìn 2030”, ưu tiên phát triển 6 ngành công nghiệp mũi nhọn gồm: Điện tử; máy nông nghiệp; chế biến nông thủy sản; đóng tàu; môi trường và tiết kiệm năng lượng; sản xuất ô tô và phụ tùng ô tô. Tác phong lao động, kỹ năng làm việc, tinh thần trách nhiệm của DN Nhật cũng rất đáng cho VN học tập.
Vì sao vốn đầu tư Nhật Bản vào VN giảm ?
Cần lưu ý, vốn đầu tư Nhật Bản không chỉ giảm tại VN, mà cũng giảm tại một số nước như Indonesia, trong khi năm 2013 là 4,7 tỷ USD thì năm 2014 chỉ còn 2,7 tỷ USD. Đầu tư Nhật Bản vào Thái Lan năm 2014 giảm 37% so năm 2013.
Nguyên nhân lớn nhất giảm đầu tư ra nước ngoài của DN Nhật là do kinh tế suy thoái, chính sách của Chính phủ Nhật thay đổi. Theo GS Nguyễn Mại, Chủ tịch Hiệp hội DN đầu tư nước ngoài (VAFIE): “Vốn đầu tư Nhật giảm tại VN do nguyên nhân lớn nhất là khó khăn kinh tế tại Nhật và toàn cầu, đồng Yên mất giá. Chính phủ mới của Nhật muốn đẩy mạnh đầu tư trong nước, tăng chi tiêu công, khuyến khích, mở ra nhiều cơ hội cho đầu tư của DN tại thị trường trong nước vừa giải quyết việc làm, vừa tránh các rủi ro chính trị ở một số quốc gia như Thái Lan, Indonesia thời gian gần đây.
Ông Yasuzumi Hiro, Giám đốc điều hành JETRO (Tổ chức Xúc tiến Mậu dịch Nhật Bản, là một pháp nhân hành chính độc lập trực thuộc Bộ Kinh tế và Công nghiệp Nhật Bản) tại TP HCM cũng đồng ý với GS Nguyễn Mạivà nói thêm: Vì đồng Yên mất giá so USD, nên lúc trước đầu tư ra nước ngoài chỉ cần 100 đồng, thì nay cần đến 150 đồng. Nếu tỷ giá đồng Yên/USD cải thiện thì DN mới đầu tư ra nước ngoài nhiều hơn.
Ngoài ra, DN Nhật Bản đầu tư tại VN đang bị cạnh tranh gay gắt với đầu tư EU, Mỹ, đặc biệt là Hàn Quốc trong các ngành Nhật Bản cũng quan tâm nhiều như chế tạo, điện tử, chế biến. ..
GS Nguyễn Mại dự báo, khi môi trường kinh doanh VN tốt hơn nhờ Luật Đầu tư sửa đổi, Luật DN sửa đổi có hiệu lực từ 1/7/2015. Từ năm 2015, VN và ASEAN sẽ mở cửa rất rộng thông qua Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC). Khi Hiệp định Thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP) ký kết hoàn tất (khoảng đầu năm 2016) thì VN sẽ thu hút DN Nhật tốt hơn.
3 dự án lớn nhất của Nhật Bản tại VN: Dự án Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn, tại KKT Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa, tổng vốn đầu tư đăng ký 9 tỷ USD. Dự án Công ty TNHH Sản xuất lốp xe Bridgestone VN, tại KCN Hải Phòng, tổng vốn đầu tư đăng ký 1,22 tỷ USD. Dự án Công ty TNHH Becamex Tokyu, tại Bình Dương, tổng vốn đầu tư đăng ký 1,2 tỷ USD

Tấn Mân



 

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN