Xử lý thế nào khi bị bỏng mắt

07/12/2017 - 11:29

Ảnh minh họa

Bỏng (phỏng) mắt là một cấp cứu đặc biệt trong nhãn khoa. Nhiều trường hợp bỏng mắt dù đã được điều trị tích cực nhưng vẫn để lại những di chứng nặng nề ảnh hưởng tới thị lực và thẩm mỹ, gây nên những sang chấn tâm lý lâu dài cho người bệnh, ảnh hưởng phức tạp đến gia đình và xã hội. Vì vậy, khi bị bỏng mắt thì việc được cấp cứu trong những giây phút đầu tiên một cách đúng đắn sẽ hạn chế được rất nhiều tác hại của bỏng đối với mắt.

Theo thống kê của khoa Chấn thương bệnh viện Mắt TW trong những năm gần đây bỏng mắt gặp nhiều ở nam giới (85%), thường gặp ở lứa tuổi lao động từ 18-55 tuổi (chiếm 49%), trẻ em và học sinh chiếm tỷ lệ 30%. Trong đó 78% là những người sống ở nông thôn.

Nguyên nhân:

 Tổn thương bỏng mắt có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, có thể tập trung lại thành các nhóm sau:

   Bỏng do hóa chất như: Acid, Base, Các chất độc hóa học được dùng trong chiến tranh và các hóa chất độc hại khác như cồn, oxy già…  Bỏng do hóa chất ít gặp hơn bỏng nhiệt nhưng cực kỳ khó khăn trong cứu chữa, diễn tiến nặng nề, tiên lượng xấu, để lại di chứng nghiêm trọng về cả chức năng và giải phẫu mắt.

 Bỏng do nhiệt:  Thường gặp nhất, chiếm tỷ lệ gần 90%, nhưng thường ở mức độ nhẹ và trung bình. Có thể phân thành các nhóm như:

Nhiệt khô: Lửa, tia lửa điện…

Nhiệt ướt: Nước sôi, hơi nước nóng…

Bỏng lạnh do nhiệt độ thấp: tai biến của lạnh đông, các nhà thám hiểm, phi công ở Bắc Cực, Nam Cực…

Bỏng do phóng xạ: Thường gặp trong chiến tranh, thời bình ít gặp. Trong các vụ nổ phóng xạ thì tổn thương do nhóm tác nhân này bao gồm cả tổn thương do sóng nổ, do tia xạ, do sức nóng, do chói lóa…

Bỏng do một số tác nhân khá như do tia cực tím (từ ánh lửa hàn, đèn khử trùng), tia laze…

Xử trí ban đầu:

  Với bỏng do Acide, base:  Tiên lượng của mắt bị bỏng phụ thuộc rất lớn vào việc cấp cứu ở những giây phút ban đầu. Việc đầu tiên là khẩn cấp loại trừ tác nhân gây bỏng ra khỏi mắt bằng cách rửa mắt với nhiều nước và kéo dài bằng nước sạch. Trong điều kiện không có nước sạch thì phải chấp nhận cả nước không sạch (như nước ao, hồ, ruộng…) để rửa mắt.

Có thể tự bệnh nhân rửa bằng cách ngâm mặt– mắt xuống nước và cố gắng chớp mắt thật nhiều lần trong nước để nước lưu thông toàn bộ bề mặt mắt. Những người khác có thể giúp bệnh nhân rửa mắt bằng cách dùng vòi nước, gáo, xô, chậu… để xối nước vào trong mắt bệnh nhân trong tư thế bệnh nhân nằm ngửa, mắt mở chủ động hoặc người khác vạch mi giúp.

Lượng nước rửa ít nhất phải vài lít.

Thời gian rửa ít nhất phải từ 10-15phút.

 Lưu ý: Tuyệt đối không được rửa mắt bằng cách dung dịch trung hòa axít bằng bazơ và ngược lại vì sẽ làm cho tình trạng nặng thêm.

Với bỏng vôi: Vôi cũng là 1 loại base nhưng cách xử trí khác. Đầu tiên phải lấy hết vôi cục ra hết, điều này rất quan trọng. Sau đó mới tiến hành rửa mắt. Cách rửa mắt tương tự như trong bỏng Acide- base.

 Sau khi đã xử trí sơ cứu kịp thời, tra mỡ kháng sinh vào mắt và chuyển bệnh nhân tới bệnh viện có chuyên khoa mắt để được điều trị. Khi chuyển bệnh nhân, không băng mắt mà chỉ che mắt.

 Tại cơ sở y tế tiếp tục loại trừ tác nhân gây bỏng bất kể mắt bỏng đã được rửa hay chưa được rửa tại nơi xảy ra tai nạn, nhân viên y tế càng nhanh càng tốt rửa mắt bằng các dung dịch như nước muối sinh lý, nước cất, ringer lactate, nếu các dung dịch này hết hay không có thì phải dùng nước sạch, nước sôi để nguội để rửa

Di chứng của bỏng mắt

Bỏng mắt để lại nhiều di chứng rất phức tạp, nhiều khi không thể khắc phục được:

Mi mắt: sẹo co kéo gây lộn mi, lông quặm, lông xiêu đòi hỏi phải phẫu thuật.

Lệ đạo: tắc lệ đạo.

Dính mi-cầu: hình thành cầu xơ dính chặt kết mạc nhãn cầu với kết mạc mi làm cho cả mi mắt và nhãn cầu đều không cử động được.

Sẹo giác mạc: làm giảm hoặc mất thị lực. Có thể ghép giác mạc về sau nếu điều kiện cho phép.

Tân mạch giác mạc: mạch máu vùng rìa cùng những tế bào xơ và tế bào biểu mô của kết mạc xâm nhập vào giác mạc làm giác mạc mờ đục và biến dạng.

Khô mắt: do tổn thương các tuyến lệ phụ.

Teo nhãn cầu: là hậu quả cuối cùng. Nếu nhãn cầu đã teo nhưng vẫn kích thích, đau nhức kéo dài thì có chỉ định bỏ mắt.

Phòng tránh:

Giáo dục ý thức đề phòng tai nạn chấn thương mắt cho tất cả mọi người đặc biệt ở lứa tuổi học sinh, người lao động. Cải thiện điều kiện lao động và tăng cường bảo hộ lao động cho công nhân: Trong các nhà máy, xí nghiệp, phòng thí nghiệm sử dụng các hóa chất cần phải đeo kính bảo vệ mắt. Cần tổ chức cấp cứu đầy đủ, có vòi nước, thùng nước và nước sạch để rửa mắt. Cần nghiêm trị những kẻ dùng hóa chất làm hại người khác. Ngăn cấm trẻ em đứng cạnh hố vôi đang tôi hoặc nghịch ngợm ném vôi vào mắt nhau. Tại những nơi tôi vôi phải được rào cọc xung quanh và phải có biển báo nguy hiểm. Tổ chức tuyến sơ cứu, cấp cứu và xử trí tốt từ cơ sở lên đến tuyến trên. Cần phải chẩn đoán, xử trí kịp thời trong giai đoạn cấp cứu.

Bs. Lê Văn Hiếu (CK. Mắt)

Qúy bạn đọc và NLĐ cần tư vấn về sức khỏe, vui lòng gửi câu hỏi cho chúng tôi theo địa chỉ Email: truyenthong@healthcare.com.vn  Website:Vigorhealth.com.vn

Hoặc trực tiếp đến phòng khám để được các bác sỹ tư vấn.

Giờ tư vấn từ 7h30 đến 17h (Từ thứ 2 đến thứ 7)

Tên liên hệ: Cô Trang -    Hotline: 028.39115315- Tổng đài: 19001856

Địa chỉ: 21 Nguyễn Trung Ngạn- Phường Bến Nghé- Quận 1-Tp.HCM.

                          Đến với Vigorhealth là sự lựa chọn tốt nhất của bạn!

Chuyên trang tư vấn sức khỏe do Phòng khám Vigor Health tài trợ

 

 

Chia sẻ bài viết

BÌNH LUẬN